Depremin oluşturduğu kuvveti göğüsleyen, binanın diğer bölgelerinin daha az etkilenmesini sağlayan perde beton sistemi nedir? Perde beton ile yapılan perde duvar nedir, nerelerde kullanılır bu yazımızda paylaştık.
Perde beton, yüksek yapılarda kullanılan ve taşıyıcı görevi gören, betonarme ile donatılmış, deprem yönetmeliğine göre her binada olması gereken bir yapı malzemesi olarak bilinir.
Bu yapı malzemesinin kalıbı, farklı alternatifleri olmasına rağmen ülkemizin yeryüzü koşullarına daha uygun, şantiye alanları ve inşaattaki tehlike ve riskleri minimum seviyeye indiriyor. Diğer kalıp modellerine göre uygulaması daha kolay ve daha uzun ömürlü. Esnek yapısı sayesinde istenilen ebatlarda uygulanabilir ve farklı şekillerde montajı yapılabilir. Perde duvar ya da perde beton kalıp olarak adlandırılan bu yapı malzemesi, üst düzey güvenlik ve koruma sağlar. Bu sayede malzeme, deprem anında tüm enerji ve yükü taşıyor. Dolayısıyla depremin şiddetine göre hasar görmeden veya az bir hasarla depremden çıkmanızı sağlayabiliyor.
Perde duvar nedir?
Perde duvar, duvarın düzlemine paralel, yanal kuvvetlere direnmek için kullanılan yapı elemanının adıdır. Başka bir deyişle yatay kuvvet dirençli sistemlerin düşey elemanları. Perde beton, duvar sismik kuvvetlere ve güçlü yanal rüzgârlara maruz kalma ihtimali olan yüksek yapılar için çok önemli.
Perde betonları genellikle ya kesit olarak ya da flanşlı (iki makine veya tesisat elemanının sızdırmaz şekilde birleştirilmesine yarayan ve genelde standart olarak üretilen bir konstrüksiyon) iken iç kısımları kanal bölümlerinden oluşmakta. Bu duvarlar; enkesit şekillerine, geometrik özelliklerine, davranış biçimlerine ve malzeme özelliklerine göre ayrılır
Perde duvar sistemi ne işe yarar?
Perde duvar sistemi binaya temel olarak üç özellik katar:
- Rijitlik (Esnemezlik)
- Dayanım
- Süneklik
Sismik sarsıntıyı taşımak ve yatay kuvvetlerin oluşturduğu kesme kuvvetini kontrolde tutmak perde beton duvarın görevleri arasında.
Bu yapı elemanının avantajlarından bazıları şu şekilde sıralanabilir:
- Yatay salınımı azaltır
- Kolay uygulanır
- Maliyet etkindir
- Deprem hasarını en aza indirir
- Kısa sürede inşa edilir
Bir yapıda perde beton sistemi olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Bir yapıda perdeli duvar bulunup bulunmadığını anlamanın en doğru yolu yapının statik projelerinin incelenmesi. Yapılarda perde duvarlar 25 cm kalınlıktan başlayarak yapı yüksekliğine göre 40 cm ve kimi zaman daha yüksek boyutlara kadar değişebilmekte. 25 cm kalınlık için 150 cm uzunluk 1/6 oranını sağladığı için bir perde sayılır.
Perde duvarlar yerleştirilirken oluşacak şekil değiştirmelerin plana dengeli bir şekilde dağılması istenir. Bu durum sağlanmazsa bazı perdeler kapasitesinin üstünde, bazı perdeler kapasitesinin altında zorlanır. Perde duvarlar yeterli burulma rijitliğinin sağlanması için yapının çevresine dağıtılmalı. Aynı zamanda plan içerisinde döşeme yüklerinin büyük kısmını taşıyacak şekilde düzenlenmeleri de gerekir. En önemli hususlardan biri de perdelerin her iki doğrultuda yerleştirilmesi. Çünkü depremin yapıyı hangi yönden etkileyeceği önceden bilinmez.
Derleyen: Tuğba Akkesen
