ABD hükûmetinin verilerine göre dünya okyanus yüzeyinin sıcaklığı, uydu kayıtlarının başladığı tarihten bu yana tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu da dünya genelinde, denizlerde sıcak hava dalgalarına yol açtı.
İklim bilimciler, Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) ön verilerinin okyanus yüzeyindeki ortalama sıcaklığı nisan ayının başından bu yana 21,1°C olarak gösterdiğini ve 2016’da belirlenen bir önceki en yüksek değeri geçtiğini söyledi.
Geniş tropikal Pasifik’te üç yıl süren “La Niña” koşulları sıcaklıkların bastırılmasına yardımcı oldu ve artan sera gazı emisyonlarının etkisini azalttı. Ancak bilim insanları, ısının artık okyanus yüzeyine yükseldiğini belirterek bu yılın ilerleyen dönemlerinde tropikal Pasifik’te küresel ısı rekorlarını daha da zorlayabilecek potansiyel bir “El Niño” modeline işaret etti.
NOAA’da kıdemli bir araştırmacı bilim adamı olan Dr. Mike McPhaden şunları söyledi: “Kısa süre önce yaşanan ‘üçlü dip’ La Niña sona erdi. Bu uzun süreli soğuk dönem, atmosferdeki sera gazlarının artışına rağmen küresel ortalama yüzey sıcaklıklarını düşürüyordu. Artık sona erdiğine göre iklim değişikliği sinyalinin yüksek sesle ve net bir şekilde geldiğini görüyoruz.”
Orta ve doğu tropikal Pasifik’te soğuma ve daha güçlü ticaret rüzgarları ile karakterize edilen La Niña dönemleri küresel sıcaklıklar üzerinde soğutucu bir etkiye sahip. El Niño dönemlerinde ise bu bölgelerdeki okyanus sıcaklıkları normalden daha sıcak olur ve küresel sıcaklıklar yükselir.
NOAA verilerine göre küresel ortalama okyanus sıcaklıklarının en yüksek olduğu ikinci dönem 2014-2016 yılları arasındaki El Niño dönemine denk geliyor. Veriler çoğunlukla uydu gözlemlerine dayanmakla birlikte gemi ve şamandıralardan alınan ölçümlerle de doğrulandı.
Geçen yıl yapılan bir çalışmada okyanusta biriken ısı miktarının hızlandığı ve daha derinlere nüfuz ederek aşırı hava koşullarına yakıt sağladığı belirtilmişti. Bu çalışmanın ortak yazarlarından England, şunları söyledi: “Şu anda rekor deniz yüzeyi sıcaklıkları ile gördüğümüz şey, iklim sistemine artan müdahalemizin ayak izini daha net bir şekilde ortaya koyan bir ısınma sinyalinin ortaya çıkmasıdır.”
ABD Ulusal Atmosferik Araştırma Merkezinde iklim bilimci ve seçkin bir akademisyen olan Dr. Kevin Trenberth, gözlemlerin tropikal Pasifik’teki ısının 100 metreden daha aşağıya kadar uzandığını gösterdiğini söyledi. Bu ısının yukarıdaki atmosfer için zincirleme etkileri olacağını, daha fazla ısı yaratacağını, hava sistemlerine enerji ekleyeceğini ve denizde ısı dalgalarına neden olacağını da ekledi.
Deniz ısı dalgaları yerel hava koşullarından kaynaklanabilse de araştırmalar, okyanuslar ısındıkça sıklık ve yoğunluklarının arttığını gösteriyor. İnsan kaynaklı küresel ısınmayla birlikte bu eğilimin daha da kötüleşeceği tahmin ediliyor.
Monash Üniversitesinde iklim bilimci ve modelci olan Prof. Dietmar Dommenget, insan kaynaklı küresel ısınmanın sinyalinin okyanuslarda çok daha net olduğunu söyledi.
Dommenget: “Açıkçası hızla ısınan bir iklimdeyiz ve her zaman yeni rekorlar göreceğiz. Tahminlerimizin çoğu bir El Niño öngörüyor. Eğer bu gerçekleşirse sadece okyanusta değil, karada da yeni rekorlar göreceğiz.”
Derleyen: Görkem Süner
