El Niño Can Almaya Başladı: WMO Rekor Şiddette Olay Uyarısı Yaptı

Birleşmiş Milletler’in hava ve iklim kuruluşu Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Pasifik’te güçlenen El Niño’nun modern gözlem tarihinde görülmemiş bir şiddete ulaşabileceği uyarısını yaptı. Etkiler şimdiden birkaç kıtada hissediliyor: Arjantin’de seller, Peru’da orman yangınları ve Fransız Guyanası’nda kuraklık yaşanıyor. Uzmanlar ise önlem alınırsa en ağır sonuçların azaltılabileceğini söylüyor.

“Son kırk yılın grafiklerinin dışında”

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, 21 Ekim’de Cenevre’de düzenlenen basın toplantısında mevcut El Niño’nun şiddet bakımından eşi benzeri görülmemiş olabileceğini söyledi. Saulo’ya göre olay, son kırk yıldır kullanılan izleme grafiklerinin tamamen dışına çıkabilir. WMO’nun mevsimsel güncellemesi, tropikal Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasında ortalamanın 3,8°C üzerine çıkabileceğini gösteriyor. Oysa El Niño, yalnızca 0,5°C’lik sapmada ilan ediliyor. Olayın Aralık ayında zirve yapması bekleniyor. ABD’de NOAA’nın İklim Tahmin Merkezi de kış boyunca “yüksek güvenle” rekor düzeyde bir şiddet öngörüyor.

Arjantin’de sel, Peru’da yangın, Guyana’da kuraklık

AFP’nin aktardığına göre Arjantin’in kuzeydoğusunda şiddetli yağışlar Paraná, Uruguay ve Iguazú nehirlerini taşırdı. Selde iki kişi hayatını kaybetti, 2.000’den fazla kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Peru’da sıcak ve kuru havanın tetiklediği orman yangınlarında haziran ayından bu yana en az 12 kişi öldü. Fransız Guyanası’nda ise aylardır süren düşük yağış nehir ulaşımını durdurdu. Yetkililer, ücra kasabalarda yaşayan yaklaşık 40.000 kişiye erzak ulaştırmak için hava köprüsü kurdu. Somali’de de Ekim-Aralık döneminde yaklaşık 874 bin kişinin yerinden edilmesi bekleniyor ve bunların yüzde 92’si sel kaynaklı olacak.

BM’den “önleyici eylem” çağrısı

Saulo ve BM Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, hükümetlere ortak çağrı yaparak “acil ve eşgüdümlü önleyici eylem” istedi. Fletcher, El Niño’yu Latin Amerika, Doğu ve Güney Afrika, Asya ve Pasifik için bir “yıkım topu” olarak niteledi. Ayrıca 50 milyon kişinin daha fazla açlıkla karşılaşabileceğini ve önümüzdeki iki haftanın kritik olduğunu söyledi. Somali için gereken 16,6 milyon dolarlık yardımın ise yalnızca yaklaşık yüzde 14,4’ü karşılanabildi. Bilim insanları nedensellik konusunda temkinli: NOAA fizikçisi Michelle L’Heureux, El Niño’nun belirli hava olaylarının olasılığını artırıp azaltabildiğini, ancak tek bir olayı yalnızca ona bağlamanın doğru olmadığını söylüyor. Etkilerin 2027’ye uzanması bekleniyor.