• Binghamton Üniversitesi araştırmacıları, son 150 milyon yılda çeşitli zamanlarda oluşan deniz suyu kimyasındaki değişiklikleri inceledi.
• Elementlerin analiz edilebilmesi için bir “kütle spektrometresi” kullanıldı.
• Bulgular, atmosferin kimyasal yapısının nasıl şekillendiğini anlamak için önemli çıkarımlara sahip.

Binghamton Üniversitesi araştırmacıları, son 150 milyon yılda çeşitli zamanlarda oluşan deniz suyu kimyasındaki değişiklikleri inceledi.

Princeton Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı olan Mebrahtu Weldeghebriel ve Binghamton Üniversitesi Yer Bilimleri Seçkin Profesörü Tim Lowenstein, Ulusal Bilim Vakfı hibe fonlarından elde edilen özel ekipmanı kullanarak son 150 milyon yıldaki deniz suyu kimyasındaki değişiklikleri yeniden yapılandırmayı başardılar.

Bilim insanları ayrıca, ilgili jeolojik süreçler ve iklim değişiklikleri hakkında da bir fikir edindiler.

Araştırmacıların “Deniz Tabanı Hidrotermal Sistemleri Deniz Suyundaki Uzun Süreli Değişiklikleri Kontrol Ediyor [Li + ]: Sıvı İnklüzyonlarından Kanıt” başlıklı makaleleri, Science Advances dergisinde yakın zamanda yayımlandı.

Lowenstein, okyanusun “farklı elementlerden oluşan dev bir çorba gibi” olduğunu açıklayarak sözlerine şu şekilde devam etti: “Sodyum ve klorür en yaygın olanları, ancak lityum gibi eser miktarlarda deniz suyunda çözünmüş düzinelerce başka elementler de var.”

Araştırmacılar; Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa, Asya ve Afrika’daki coğrafi olarak çeşitli tortul havzalarda son 150 milyon yılda çeşitli zamanlarda oluşan deniz tuzuna (halit) baktılar. Tuz örneklerinin içinde bir parça eski deniz suyu içeren küçük cepler vardı.

Küçük damlacıklara erişmek amacıyla araştırmacılar, tuz kristallerine delikler açmak için bir lazer ve ardından mevcut farklı eser elementleri analiz etmek için bir “kütle spektrometresi” kullandılar.

Bu araştırmada, özellikle son 150 milyon yılda yedi kat azalmayı sürdüren ve magnezyumun kalsiyuma oranlarındaki artışa paralel olarak bir iz element olan lityumun yoğunluğundaki artışa odaklandılar.

Son 150 milyon yılda plaka faaliyetindeki yavaşlama, okyanusa daha az lityum eklenmesine ve atmosfere salınan karbondioksit miktarının azalmasına yol açtı. Bu da nihayetinde küresel soğumaya ve mevcut buzul çağına yol açtı.

Bulgular, eski okyanusların kimyasını ve tektonik levha hareketinin, Dünya hidrosferinin (su tabakası) ve atmosferinin kimyasal yapısını nasıl şekillendirdiğini anlamak için önemli çıkarımlara sahip.

Derleyen: Tuğba Akkesen