• Harcama yapılmamış kredi kartından kesilecek verginin savuşturulduğu ülkemizde bu günlerde bir tuhaf yasa tasarısı daha gündemde.

• Bu yasa tasarısı da en az savuşturulan o yasa tasarısı kadar ‘yaratıcı (!)’: Bir firma kendi internet mağazası dışında bir e-ticaret platformunda bir ürün satarsa doğrudan stopaj yani vergiye muhatap olacak.

YENİ BİR ENFLASYON DALGASINA HAZIR OLALIM

Kısa yazdığıma bakmayın. O kadar kısa bir konu değil. Öncelikle bu vergi oranı %15 ile %25 oranında değişecek. Yani bir firma şu an X ürününü 100 liraya satıyorsa bu yasadan sonra o ürünün %25’ine kadarını direkt olarak e-ticaret platformuna ödeyecek. E-ticaret platformu da bunu direkt olarak peşin vergi olarak Hazineye aktaracak. Yani eğer X ürününden bir firmanın kazancı örneğin %50 ise kazanç otomatikman %25’e düşecek. Tabii eğer aynı fiyattan satarsa.

Muhtemelen firma X ürünündeki gelir kaybını önlemek için artık bu ürünü 100₺ yerine 130-135₺’ye satışa koyacak ki yasa çıkmadan önce kazandığı 50₺’yi yeniden kazanabilsin. Çünkü 130₺’nin %25’i 32,5₺ tutmakta.

Gelin görün ki yasa koyuculara göre bu yasa fiyat artışlarını da engelleyecek. Yasanın e-ticarette muhtemel fiyat artışlarının önüne geçilmesi bekleniyormuş. Bunun nasıl olacağını, nasıl gerçekleşeceğini anlamamakla beraber bana yukarıda yazdığımdan başka bir senaryo ile yasa koyucuların haklı çıkacağını anlatmak isteyen herkesi dinlemeye hazırım.

BİR KİŞİNİN KARARI OLAMAYACAK KADAR BÜYÜK BİR KARAR

Yasa aslında bugünün konusu değil. Birkaç ay önce gündeme gelmişti. “Kayıt dışılık ve enflasyon artar” uyarıları nedeniyle bakanlık, yılbaşında yürürlüğe girmesi planlanan firmaların elektronik pazar yerlerinde yapacağı satışlardan peşinen gelir ve kurumlar vergisi stopajı alınması çalışmasını bir nevi “askıya” almıştı. Şimdi konuşulan yasa tasarısına neredeyse hiç dokunulmadan yeniden Meclise gelmesi ve yasalaşması. Hatta bir önceki düzenlemede şirketler için %15, kurumlar için %25 olarak belirlenen oran için nihai kararı Cumhurbaşkanı’nın vereceği söyleniyor. Böylesi önemli, bu kadar teknik konulardaki kararlar kim olursa olsun bir kişinin dudakları arasına bırakılmaması gereken kararlar.

KAYIT DIŞI EKONOMİYE ETKİ

Yeni yılda başlaması planlanan yeni sistem ile e-ticaret platformları, satıcılardan vergi kesintisi yaparak maliyeye ödeme gerçekleştirecek. Bu da pazaryerlerinden satıcıların kaçmasına sebep olabilecek bir durum. Nihayetinde yasa sadece pazar yerlerini kapsıyor. Yani eğer bir markanın kendi internet sitesinden satış yapılırsa bu yasa geçerli olmayacak.

Bunun yanı sıra bu yasanın kayıt dışı ekonomiyi artıracağı da sektördeki en büyük beklentilerden. Fiyat artışlarının özellikle kâr marjının ve platform komisyonlarının düşük olduğu cep telefonu, beyaz eşya gibi ürünlerin bulunduğu elektronik ve ev aletleri kategorisinde daha belirgin olacağı ve bu ürünlerde bu sebeple kayıt dışının artacağı yönünde endişeler var.

BU DÜZENLEMEYE NEDEN GİDİLDİ?

Aslında yasa tasarısı neresinden tutarsanız tutun elinizde kalıyor. Bu düzenlemeye neden gidildiği bir muamma gibi görünse de aslında hükumetin sıcak paraya sıkıştığının bir göstergesi. Başka açıklaması olamaz çünkü mantıklı bir hiçbir yanı yok.

Dünyanın birçok yerinde e-ticareti yaygınlaştırmak için bırakın vergi oranlarını düşürmeyi devletler tarafından büyük büyük teşvikler verilirken biz rüzgâra karşı yürümeye devam ediyor ve yine sektörün ayaklarına sıkıyoruz.

Özetle muhtemelen pek bir değişikliğe uğramadan yasalaşacak olan bu tasarıdan sonra biz yine “Eller aya biz yaya” “Herkes gider Mersin’e biz gideriz tersine” demeye devam edeceğiz gibi görünüyor.