Bu haftanın en önemli haberlerinden biri Amazon tarafından geldi. Dijitaliyidir olarak ilk günden bu yana çalışan merkezli bir yayın yaptığımızı fark edenler bu yazıyı kaleme almama şaşırmayacaktır.
Geçtiğimiz yıllardaki çalışan hakları konusundaki sabıkası kanıtlanmış olan Jeff Bezos’un Amazon’u geçen aylarda medya tarafından hasır altı edilen bir haberle yine bizim gündemimizdeydi. Ekibimizin ortak imzasını taşıyan haberin ayrıntılarını buradan okuyabilirsiniz. ABD’deki en büyük Amazon depolarından biri olan Staten Island’da çalışanlar bir süredir sendikalaşma için mücadele ediyordu. Çalışanların bu mücadelesi sürpriz bir biçimde yine çalışanlar tarafından rafa kaldırıldı.
Pandemi krizi ve hatta krizleri sürecinde birkaç Avrupa Birliği ülkesi dışında “ne haliniz varsa görün” ile karşılaşan çalışanlar için Staten Island mücadelesi bir bayrak niteliğindeydi. Amazon deposundaki işçiler sendika oylaması talebi için direniyordu. Sendika için oylama aşamasına gelindiği düşünülürken dün seçim isteği dilekçesi geri çekildi. ABD yasalarına göre sendika için işyerinde bir çalışan oylaması yapılıyor ve sendika işyerinde örgütlenmeye hak kazanıyor. Dilekçe Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu’na sunuluyor ve kurul sonrasında bir seçim organize ediyor. Sürecin buraya geldiği düşünülürken çalışanlar tarafından isteğin geri çekilmesi özellikle büyük şirketlerde çalışanların haklarını sendikal örgütlenme ile aramasının ne kadar zor olduğunu göstermiş oldu.
Pandemi sürecinde artan bu sendikalaşma çıkışı yeni değil. Amazon, Microsoft ve Apple gibi şirketlerde bu mücadele on yıllardır sürüyor. Ancak pandemi sürecinde meydana gelen koşulsuz işten çıkarmalar çalışan insanların bir kez daha en azından sendikalarda örgütlenmeyi hatırlamasını sağladı. Ülkemizde sendikalaşmanın %3 oranlarında olduğu düşünülürse bu haberin neden ilgi görmediği anlaşılabilir bir durum. Fakat ülkemizin e-ticaret ve sosyal medya kullanımı alanlarında dünyanın en hızlı gelişen ülkeleri sıralamasında olduğu göz önüne alınırsa yakın gelecekte bu haberlerin bizi daha çok ilgilendireceği aşikar.
Amazon bugün depo çalışanlarına ortalama 18 dolarlık saatlik ücret ödüyor. Bu ülkemizdeki döviz kurunun 10 liraları aştığı göz önüne alındığında yüksek bir rakam gibi gelebilir fakat ABD’de depo çalışanları gibi kas gücü ağırlıklı iş yapılan işler için bu yüksek bir ücret değil. Bu yazıya konu olan Staten Island’da ev kiraları 1.400 Dolardan başlıyor. Yani bir işçinin sadece yaşadığı bölgeden ev kiralaması için 78 saat çalışması gerekiyor.
Amazon’daki işçilerin sendikalaşmadaki bu geri adımı Amazon ve benzeri büyük şirketler için bir kazanım gibi görünebilir fakat haberin ardından imzaları atan ve sendikalaşma isteyen işçiler başta olmak üzere gelen tepkiler bu işin burada bitmediğini ve diğer örgütlenme çabasındaki çalışanların da bundan ders çıkararak ilerleyeceğini gösteriyor.
