Papa Leo’dan Uyarı: Yapay Zekâ Ajanları Araçtır, Kişi Değildir

Papa XIV. Leo, 30 Ekim Cuma günü Vatikan’da yaptığı konuşmada yapay zekâ ajanlarına hak veya tüzel kişilik tanınmasına karşı çıktı. Yapay zekâ ve bilim dünyasından isimlerin katıldığı toplantıda Leo, “Makineler araçtır, kişi değildir” diyerek bu sistemlerin eylemlerinin sorumluluğunun onları geliştiren insanlara ait olduğunu söyledi.

“Yapay zekâlar deneyim yaşamaz”

Papa, yapay zekâ sistemlerinin deneyim yaşamadığını, bedene sahip olmadığını, sevinç ya da acı hissetmediğini ve sevginin, işin, dostluğun veya sorumluluğun ne anlama geldiğini içeriden bilmediğini belirtti. Bazı çevrelerin bu sistemlere haklar, hatta tüzel kişilik tanınmasını önerdiğini hatırlatan Leo, böyle bir yaklaşımın insan sorumluluğunu gölgede bırakabileceği ve zarar görenleri “yüzsüz bir varlıkla” baş başa bırakabileceği uyarısında bulundu. Konuşma, Papalık Yaşam Akademisi ile Future of Life Institute’un birlikte düzenlediği Vatikan–bilim dünyası diyaloğunda yapıldı.

Kimi kararlar asla makinelere bırakılmamalı

Leo, konuşmasını mayıs ayında yayımlanan “Magnifica Humanitas” adlı ansiklikasındaki ana başlıklara dayandırdı. Yapay zekânın geleceğinin önceden yazılmış olmadığını söyleyen Papa, bir insanı hedef listesine ya da sınır kontrol veri tabanına eklemek gibi kararların kişiyi bir veri noktasına indirgediğini belirtti. İnsan hayatını, özgürlüğünü ve güç kullanımını etkileyen kararların her zaman bilgili ve sorumlu bir insan denetiminde olması gerektiğini vurguladı; kasımda Cenevre’de toplanacak devletleri de ölümcül otonom silahları yasaklama yönünde adım atmaya çağırdı.

Ortak standartlar ve bağımsız denetim çağrısı

71 yaşındaki Papa, insanların yapay zekânın kullanım alanlarını yönlendirme, değiştirme ve gerektiğinde reddetme sorumluluğu taşıdığını ifade etti. Teknolojilerin yalnızca ayrıcalıklı bir azınlığın çıkarına hizmet etmemesi gerektiğini söyleyen Leo, etik ilkeleri hayata geçirecek kurumlar kurmayı en acil görevlerden biri olarak tanımladı. Bunun için ortak standartlara, bağımsız denetime ve açık hesap verebilirlik mekanizmalarına ihtiyaç olduğunu, böylece kararların incelenebileceğini ve zararların telafi edilebileceğini söyledi.