İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) öncülüğünde çeşitli üniversitelerden deprem bilimcilerden oluşan bir ekip, fay hatlarını incelemek üzere Türkiye’nin depremden etkilenen güneydoğu bölgesinde çalışmalarını sürdürüyor.
İTÜ Jeoloji Mühendisliği öğretim üyesi Profesör Hüsnü Serdar Akyüz, saha çalışması sırasında gözlemlenen fay hattı kırılmasının boyutunun Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş olduğunu belirtti. Ekip, Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü ile İstanbul, Munzur, Muğla ve Fırat Üniversitelerinin Jeoloji Mühendisliği bölümlerinden öğretim üyelerinden oluşuyor. Ekip, saha çalışması sırasında çok uzun bir fay hattı yırtılması gözlemlediğini belirtti.
Yaklaşık 300 kilometrelik fay kırılması gözlemlediklerini belirten Akyüz, “İstanbul ve Gebze Teknik Üniversiteleri Kırıkhan’dan Nurdağı’na kadar olan bölgede araştırma yaparken İTÜ’den gelen ekip Nurdağı’ndan Gölbaşı’na kadar olan alana odaklanıyor. Erkenek fayında ise Muğla Üniversitesi ve İTÜ tarafından ekip çalışması yürütülüyor. Öte yandan Narlı fay hattı kırıldı, o bölgeyi de inceledik. Gölbaşı’ndan kuzeydoğuya doğru bir fayın daha kırıldığını düşünüyoruz. Öğle saatlerinde meydana gelen depremde Çardak fayı kırıldı. Elbistan’ı etkileyen fay kırıldı, Munzur Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi ekipleri orada çalışıyor.” dedi.
Ekibinin Narlı fayını hem karadan hem de havadan derinlemesine incelediğini belirten Akyüz, “Pazarcık’tan güneye doğru 15 kilometre uzunluğundaki fayın haritasını çıkardığımızda yaklaşık 2,5 metrelik bir yer değiştirme tespit ettik. Nurdağı’ndan Gölbaşı’na doğru ilerledikçe fayın blokları arasındaki kayma miktarının giderek arttığını ve 5 metreye varan kaymalar olduğunu gözlemledik. Kuzeydoğuya doğru ilerledikçe bu kaymalar muhtemelen artacaktır. Devasa bir depremle karşı karşıyayız. Düşünün, bloklar birbirlerine göre 5 metre sola kayıyor. Bu yer değiştirmelerin ve kaymaların miktarını ölçmek için fayı adım adım izlemek üzere drone’lar kullanıyoruz ve miktarları santimetre cinsinden ölçüyoruz.” dedi.
Akyüz’e göre Doğu Anadolu fayı son depremde kırılan ana faydı ve birkaç kola ayrıldı. Bunlardan biri Kırıkhan’dan başlayıp Nurdağı’na kadar devam eden ve daha sonra Gölbaşı’na doğru doğuya dönen Amanos segmenti. Türkoğlu’na kadar olan bölüm de aslında bir fay segmenti Pazarcık segmenti, 1513’ten bu yana önemli bir deprem yaşamadığı, yani önemli bir enerji biriktiği ve açığa çıkmayı beklediği için bir başka endişe alanıydı. Pazarcık’ın güneyindeki Narlı segmenti, diğer dört fay segmentiyle birlikte kırıldı. Deprem sırasında toplam beş fay kırıldı. Akyüz bu durumun dünyada oldukça nadir görüldüğünü vurguladı. Ve uzun fay hattındaki önemli hasar göz önüne alındığında 6 Şubat sabahı üç ayrı deprem olmasının da mümkün olduğunu kaydetti.
Akyüz ayrıca öğle saatlerinde meydana gelen depremin Çardak segmentini kırdığını ve bunun da muhtemelen önceki depremle bağlantılı olduğunu belirtti. Fayın 50 ila 70 kilometrelik bölümünün hasar gördüğünü tahmin eden Akyüz, herhangi bir sonuca varmadan önce beklemek ve durumu dikkatle analiz etmek gerektiğini vurguladı. Paniğe yol açmaktan kaçınılması ve duruma temkinli yaklaşılması gerektiğini söyledi.
Derleyen: Deniz Akbulut
