Bir Japon şirketi salı günü Ay’a mürettebatsız bir uzay aracı indirmeyi umuyor. Başarılı olması halinde Hakuto-R M1 görevi, özel bir firmanın Ay yüzeyine iniş yaptığı ilk sefer olacak.
İniş aracı oraya vardığında, bir Japon oyuncak üreticisi tarafından geliştirilen iki tekerlekli, tenis topu büyüklüğünde bir robotu ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden bir gezgini görevlendirecek. Ay’a daha önce sadece ABD, Rusya ve Çin başarılı bir şekilde uzay aracı indirebilmişti.
iSpace şirketinin CEO’su Takeshi Hakamad yaptığı açıklamada bu görevin bir dizi ticari görevin başlangıcı olmasını umduğunu söyledi: “Bunun büyük bir değişimi temsil ettiğine inanıyorum. Bu, diğer özel şirketlerin hatta küçük ülkelerin gelecekte Ay’da keşif yapmaları için daha fazla fırsat yaratacak” dedi.
Uzay aracı geçtiğimiz aralık ayında Elon Musk’ın SpaceX şirketine ait bir Falcon 9 roketiyle, 1960’lı ve 70’li yıllarda Apollo Ay inişlerinin gerçekleştirildiği uzay merkezi olan Cape Canaveral, Florida’dan fırlatıldı.
Bu görevlerin Ay yörüngesine ulaşması sadece birkaç gün sürerken Hakuto-R’nin beş ay sürmüştü. Bunun nedeni yakıt tasarrufu sağlamak ve maliyetleri düşürmek için çok daha az güçlü bir tahrik sistemine sahip olmasıydı.
İniş aracı 2 metreden biraz uzun ve 340 kg ağırlığında olup, Ay uzay aracı standartlarına göre nispeten küçük ve kompakt durumda. Araç, yaklaşık 6,000 km/saat hızla hareket ettiği yüzeyden yaklaşık 100 km yükseklikteki yörüngesinden bir saat sürecek bir iniş manevrasına başlayacak.
Ay’ın kuzey yarım küresindeki iniş alanına ulaştıktan sonra Hakuto-R iki faydalı yük konuşlandıracak.
Bunlardan biri Ay toprağını, jeolojisini ve atmosferini analiz edecek olan BAE’nin Rashid Rover’ı. Diğeri ise yüzeyde yuvarlanacak top şeklinde bir robot olan Sora-Q mini-rover. Knedisi, Transformers’ı yaratan oyuncak şirketi TOMY tarafından yapılmış. Çapı 8 cm ve ağırlığı yaklaşık 250 gramdır.
Uzay aracı ayrıca Ay’da nasıl performans gösterdiklerini test etmek için deneysel bir yarı iletken pil ve diğer aletleri de taşıyor. Ancak görevin birincil amacı Ay yüzeyine ticari fırlatmaların uygulanabilirliğini değerlendirmek. Bu, iSpace’in önümüzdeki birkaç yıl içinde her biri bir öncekinden daha iddialı bir dizi ticari iniş aracı olmasını umduğu ilk test.
Şirketin vizyonu, Ay yüzeyinde sürekli bir insan varlığı için madencilik ve roket yakıtı üretimi için ekipman göndermek gibi ticari hizmetler sağlamak.
Projeye dahil olmayan bir uzay danışmanlık firması olan Rocket Engineering’in yöneticisi Dr. Adam Baker’a göre başarılı bir iniş, uzay araştırmalarına ticari katılımda bir “adım değişikliği” anlamına gelecek.
Baker, “Eğer uygun fiyatlı olur ve tekrarlanabilirse, Ay’ın yüzeyine bir şey indirmenin bedelini ödemeye hazır olan herkese kapı açılır.” dedi. Ancak Leicester Üniversitesinden uzay uzmanı Dr. Bleddyn Bowen, Ay keşfinin ticari potansiyeli konusunda daha temkinli davranıyor ve İngiltere’deki roket fırlatma şirketi Virgin Orbit’in kısa süre önce batmasını uzaydan para kazanmanın zorluklarına bir örnek olarak gösteriyor:
“Bu ilk test başarılı olsa bile, iş modelinin işe yarayıp yaramayacağı ayrı bir konu. Genellikle ekonomik zorluklar teknolojik zorluklardan daha büyüktür. Ay’a gitmek son derece pahalıdır, dolayısıyla özel bir şirketin kar etmek isteyeceği herhangi bir şeyin, gerekli maliyetleri haklı çıkarmak için son derece kazançlı olması gerekir.”
Derleyen: Enver Çakır
