NASA’nın Artemis programı, Ay’a astronot göndermek ve uzun vadeli bir varlık oluşturmak için çalışıyor. Son testlerde Ay toprağından oksijen çıkarılabileceği kanıtlandı. Bu durum, sürdürülebilir insan varlığını ve Ay ekonomisini mümkün kılacak.
Oksijen gibi kaynaklar, bu vizyonu gerçeğe dönüştürmek için çok önemli yapı taşları. Oksijen nefes almak için kullanılmasının yanı sıra ulaşım için itici bir gaz olarak da kullanılabilir, bu da Ay ziyaretçilerinin daha uzun süre kalmasına ve daha uzaklara gitmesine yardımcı olur.
Son zamanlarda yapılan bir test sırasında NASA’nın Houston’da bulunan Johnson Uzay Merkezindeki bilim insanları, Ay’ın yüzeyini kaplayan ince taneli malzeme olan Ay toprağından oksijeni başarıyla çıkardılar.
Bu test, oksijeni çıkarmanın vakum ortamında ilk kez yapılmasıydı. Astronotların bir gün “yerinde kaynak kullanımı” adı verilen ay ortamında kaynakları çıkarması ve kullanmasının yolunu açtı.
NASA’nın Karbotermal İndirgeme Gösterimi (CaRD) ekibi, Kirli Termal Vakum Odası adı verilen 4,57 metre çapında özel bir küresel oda kullanarak testi Ay’da bulunanlara benzer koşullarda gerçekleştirdi.
Ekip, bir güneş enerjisi yoğunlaştırıcısından gelen ısıyı simüle etmek için yüksek güçlü bir lazer kullandı.
Broomfield, Colorado’dan Sierra Uzay Şirketi tarafından NASA için geliştirilen oksijenin ısıtılması ve çıkarılması işleminin gerçekleştiği yer olan karbotermal reaktör içinde ay toprağı simülasyonunu eritti.
Toprak ısıtıldıktan sonra ekip, Ay Operasyonlarını Gözlemleyen Kütle Spektrometresi (MSolo) adlı bir cihaz kullanarak karbonmonoksiti tespit edebildi.
NASA kıdemli mühendisi ve Johnson’da CaRD proje yöneticisi Aaron Paz, “Bu teknoloji, Ay yüzeyinde her yıl kendi ağırlığının birkaç katı oksijen üretme potansiyeline sahip, bu da sürdürülebilir bir insan varlığını ve Ay ekonomisini mümkün kılacak.” açıklamalarında bulundu.
Bu gösteri testinin başarıyla tamamlanmasıyla NASA, insanlara dünya dışı dünyalarda hayatta kalma ve ulaşım için kritik olan kaynakları sağlamak için mevcut Ay malzemesinden oksijenin çıkarılabileceğini kanıtladı.
CaRD testiyle kanıtlanan teknolojinin aynısı, Artemis görevlerine ve bir gün güneş sistemimizin derinliklerine yapılan yolculuklara uygulanabilir; astronotların Mars’a giden yolculuğunda bir basamak olarak hizmet edebilir.
Derleyen: Eliz Canyurt
