• 1950’lerde yapılan nükleer testler, Kanada’da bir gölün dibindeki tortuları o kadar belirgin hâle getirdi ki bilim insanları, bu tortuların yeni bir jeolojik çağın başladığı zamanı gösteren Antroposen’in sembolü olduğunu öne sürdü.
• Antroposen Çağı terimi, 2000’li yılların başında öne sürülmüştü.

Jeologlar, 1950’lerde ve 1960’ların başlarında yapılan nükleer silah denemelerinin, Dünya üzerindeki “ezici” insan faaliyetinin ilk bariz ve silinmez izlerini bıraktığını söylediler. Bununla birlikte bu olayların, “Antroposen” olarak bilinen yeni bir jeolojik çağın başlangıcına işaret edebileceğini sözlerine eklediler.

Bu testlerden ortaya çıkana göre 1950’lerde gerçekleşen ve plütonyum-239 adı verilen radyoaktif bir plütonyum formu açısından zengin kar yağışı, yeryüzüne düşerek tortu katmanları hâlinde toprağa hapsoldu.

Bilim insanları, Kanada’daki küçük bir gölün dibindeki plütonyum-239 açısından zengin tortu örtülerinin, doğal sistemlerin dengesini değiştiren insan faaliyetlerinin en eski somut kaydını sunduğunu savunuyorlar. Bu nedenle bu potansiyel yeni çağa “Anthro” adını veriyorlar.

İngiltere’deki Leicester Üniversitesinde fahri profesör ve Antroposen Çalışma Grubu (AWG) başkanı Colin Waters, bir sunumda, “Plütonyum işaretinin varlığı, bu sınırı tanımlamamıza izin veren basit bir araçtır.” dedi.

Araştırmacılar, yeni bir jeolojik çağı ilk kez 2000’li yılların başında, 1995’te Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan Hollandalı meteorolog Paul Crutzen’in “Antroposen” terimini icat etmesinden sonra önerdiler. Bu dönem, insanların küresel iklim ve çevre üzerinde baskın etkiye sahip olduğu noktayı işaret ediyor.

Crutzen, Sanayi Devrimi sırasında sınırı belirledi ve James Watt’ın 1784’teki buhar makinesi tasarımının bir dönüm noktası olduğunu savundu.

Ancak Waters, Crutzen’in Antroposen için başlangıç noktasının 18. yüzyılda sanayileşmenin merkezi olan Avrupa dışında görünmez olduğunu söyledi: “Güney Yarımküre’de hiçbir etki yok; tortular, Sanayi Devrimi’nden önemli bir etki göstermiyor.”

Yeni önerilen sınır tüm dünyadaki tortullarda görünürken AWG’li jeologlar, önceki çağın sonunu, Holosen’i ve Antroposen’in başlangıcını belirlemek için Ontario’daki Crawford gölünü seçtiler.

Derleyen: Ceren Korkmaz