- Bilim insanları, kendi kendini onarabilen bir metal keşfetti. Metal, tekrarlanan baskıya maruz kaldıktan sonra ultra küçük ölçeklerde kendini onardı.
- Bu keşif, yapıları ve makineleri onarmaya dayanan endüstriler için devrim niteliğinde.
- Araştırmacılar, malzemelerin beklenmedik özelliklerinin keşfedilmesini teşvik eden bu keşfin, mühendislikte yeni bir çağ açabileceğini düşünüyor.
Bilim insanları, daha önce görülmemiş bir fenomen olan kendi kendini onarabilen bir metalin keşfini yaptılar. Sandia National Laboratories ve Texas A&M Üniversitesinden bir ekip, özel bir transmisyon elektron mikroskobu tekniği kullanarak metal esnekliği üzerinde çalışmalar yürütüyordu. Ekip, metalin tekrarlanan baskıya maruz kaldıktan sonra vakumda ultra küçük ölçeklerde kendini onardığını gözlemledi.
Araştırmacılar için beklenmedik bir şey olan kendini onarabilen metal, mühendislik için önemli sonuçlar sunuyor. Gözlemledikleri platindeki çatlak, yaklaşık 40 dakikalık gözlemden sonra tekrar kaynaşmaya ve kendini onarmaya başladı. Metallerin nano ölçekte iyileşmeye yönelik bu içsel yeteneği, yapıları ve makineleri onarmaya dayanan endüstrilerde devrim yaratabilir ve potansiyel olarak maliyet ve çaba tasarrufu sağlayabilir.
Texas A&M Üniversitesinden Michael Demkowicz tarafından 2013 yılında yapılan bir araştırma, metallerdeki küçük kristal taneciklerin baskıya yanıt olarak değişen sınırları nedeniyle nanoçatlak iyileşmesinin meydana gelebileceğini tahmin etmişti. Bu yüzden kendini onarabilen metal gözlemi, tamamen beklenmedik değildi. Demkowicz, gözlemlenen kendi kendini onarma davranışını doğrulamak için güncellenmiş bilgisayar modellerini kullanarak mevcut çalışmaya dahil oldu.
Çekme kuvvetleri (kırmızı oklar), platin metalde iyileşen (yeşil) bir çatlak oluşturdu. (Dan Thompson/Sandia Ulusal Laboratuvarları)
Araştırmada kendi kendini onarma sürecinin oda sıcaklığında gerçekleşmiş olması, onu gerçek dünya senaryolarına daha da uygulanabilir kılıyor. Çünkü tipik olarak metalin şeklini değiştirmek için önemli miktarda ısı gerekir. Benzer ortamlarda diğer metallerin de aynı kendi kendini onarma sürecinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz belli değil.
Araştırmacılar, kendini onarabilen metal keşfinin malzeme araştırmacılarını belirli koşullar altında malzemelerin beklenmedik özelliklerini keşfetmeye teşvik edeceğini umuyor. Tamamen anlaşılır ve kontrol edilirse kendi kendini onaran metaller, mühendislikte yepyeni bir çağ açabilir.
Derleyen: Merve Nur Sözen
