• Araştırmacılar, implante edilebilir bir biyoreaktör içindeki böbrek hücrelerinin uyumlu şekilde çalıştığını göstererek böbrek nakli alanında önemli bir ilerleme kaydetti.
• Tasarlanan biyoreaktör, kan damarlarıyla etkileşim kurarak gerçek böbreğin işlevlerini taklit ederken silikon membranlar, bağışıklık tepkisini engellemek için kullanıldı.

Araştırmacılar, bir domuzun vücudunda uyumlu bir şekilde çalışan biyoreaktör adı verilen implante edilebilir bir cihaz içerisinde böbrek hücrelerinin yaşayabilirliğini göstererek böbrek nakli alanında önemli bir atılım gerçekleştirdi. Bu ilerleme, UCSF’den Dr. Shuvo Roy ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezinden Dr. William H. Fissell tarafından yürütülen ortak bir çalışma olan Böbrek Projesi için bir dönüm noktası.

Nature Communications’da yakın zamanda yayımlanan bulgular, böbrek tedavisinde umut vadediyor.

Kan damarları ve toplardamarlarla arayüz oluşturacak şekilde ustalıkla tasarlanan biyoreaktör, bağışıklık sisteminin reddedici etkisini önlerken gerçek bir böbreğin fonksiyonlarını taklit ediyor. Araştırmacılar, nakledilen böbreğin doğal koruma mekanizmalarını yansıtarak kapalı böbrek hücrelerini konağın bağışıklık tepkisinden korumak için silikon membranlar kullandı.

Test edilen birincil böbrek hücresi tipi, suyu düzenleyen ve hayat kurtarma potansiyeline sahip olan proksimal tübül hücresiydi. Bu hücrelerin biyoreaktör içindeki başarısı ve hem hücrelerin hem de konakçı hayvanların yedi gün boyunca sorunsuz bir şekilde izlenmesi, önemli bir dönüm noktasına ulaşıldığını gösteriyor.

Bu başarı, ABD Gıda ve İlaç İdaresi’nin (FDA) yönergeleri doğrultusunda bir ay boyunca yürütülecek uzatılmış denemelerin önünü açıyor. Bu denemeler, ilk etapta hayvanlar üzerinde gerçekleştirilecek ve başarılı sonuçlara ulaşıldıktan sonra insanlar üzerinde de ilerleyecek.

Böbrek Projesinin nihai hedefi, sıvı dengesi ve hormon regülasyonu gibi temel işlevleri yerine getiren çeşitli böbrek hücrelerini bir araya getirerek bu biyoreaktör teknolojisini geliştirmek. Kan filtreleme bileşeniyle birleştiğinde bu biyoyapay böbrek, mevcut diyaliz tedavisinin yerini alabilir ve böbrek hastalığı olan hastalar için daha etkili ve rahat bir çözüm sağlayabilir. Bu gelişme, özellikle ABD’de sık sık diyalize giren 500.000 kişi ve her yıl böbrek nakli yapılan 20.000 kişi için ümit verici.

Dr. Roy; temel böbrek fonksiyonlarını, insan ölçeğinde taklit etmeye odaklandıklarını vurguladı. Doğadan ilham alan ve mühendisliği ustalıkla kullanan bu proje, böbrek hastalıklarından muzdarip sayısız bireyin yaşam kalitesini artırabilecek dönüştürücü bir çözüm sunmaya çalışıyor.

Derleyen: Merve Nur Sözen