• Arizona Eyalet Üniversitesinden bir ekip, patent bekleyen yeni bir asfalt bağlayıcı olan AirDuo’yu geliştirdi.
• AirDuo bağlayıcı karışımı, “bitüm” olarak da bilinen daha toksik petrol ürünlerine alternatif olan düşük karbonlu, biyo bazlı malzemelerden oluşmakta.

Asfaltın öncelikli olarak karayollarında kullanıldığı biliniyor, ancak aynı zamanda oyun alanları, bisiklet yolları, koşu parkurları, tenis ve basketbol sahaları gibi zehirli dumanların solunmasının tehlikeli olabileceği faaliyetlere yönelik platformların döşenmesinde de kullanılıyor.

Sürdürülebilir Mühendislik ve Yapılı Çevre Okulundan (SSEBE) Doçent Ellie Fini liderliğindeki Arizona Eyalet Üniversitesinden bir ekip, yalnızca genel asfalttaki zehirli dumanları azaltmakla kalmayıp patent bekleyen yeni bir asfalt bağlayıcı olan AirDuo’yu geliştirdi.

AirDuo’nun ilk yerel denemesi ağustos ayı sonlarında ASU’nun Gammage Auditorium otoparkında bir yama olarak başlatıldı.

ASU Tesis Bakımı, araştırmanın laboratuvardan park alanına taşınmasına yardımcı olarak laboratuvardan pazara geçişi kolaylaştırdı. Kurulum sabahı, Otopark ve Toplu Taşıma Hizmetleri ekibi yama çalışmasını birkaç saat içinde tamamladı.

Yama, aynı akşam Gammage’a gelen tiyatro izleyicileri tarafından denendi ve Castro ertesi gün Fini’ye yamanın “harika kondisyonda olduğunu” bildirdi.

Fini, yeni düşük karbonlu, biyo bazlı bağlayıcının sonuçta yalnızca yamalar için değil, tüm asfalt kaplama ürünleri için kullanılacağını öngörüyor.

Asfalt bağlayıcı; asfalt kaplamalardaki taşları, kumu, çakılı ve diğer agregaları bir arada tutan yapıştırıcı olarak bilinir. AirDuo bağlayıcı karışımı ise “bitüm” olarak da bilinen daha toksik petrol ürünlerine alternatif olan düşük karbonlu, biyo bazlı malzemelerden oluşur. Ayrıca AirDuo, ürünün geneli için bir toksisite filtresi görevi görüyor.

Fini, demir açısından zengin biyokömürün asfalt yüzeylerdeki uçucu organik bileşikleri nasıl emdiğine ilişkin bir çalışmasını, ACS Sustainable Chemistry & Engineering dergisinde yayımladı.

Fini ve Arizona Eyalet Üniversitesinden Profesör Judith Klein-Seetharaman, çeşitli asfalt karışımlarının sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut araştırmaları gözden geçirdi ve bu etkileri bir biyobelirteç ağı üzerinde çizdi.  

Çalışma, asfaltta bulunan tüm kirleticilerin eşit olmadığını ve farklı formüllerin farklı toksisite seviyelerine sahip olduğunu ortaya koydu.

Klein-Seetharaman, asfaltla ilgili kimyasalların vücut üzerindeki uzun vadeli etkileri konusunda yeterli araştırma yapılmadığını da iddia ediyor.

Fini’nin laboratuvar çalışmaları AirDuo kullanıldığında emisyonda yaklaşık %70’lik bir azalma olduğunu gösterdi. Fini’ye göre bu, sahaya birebir bir tercüme olmasa da zehirli dumanın azaltılmasını açıkça gösteriyor. Karışım ayrıca tesiste yapılan diğer karışımlara göre belirgin şekilde daha az kokuya sahipti.

Bitümlü asfalt bağlayıcı alternatiflerine ilişkin araştırma, Ulusal Bilim Vakfının yosun türevi ürünlere yönelik 2019 yılında verdiği hibe ile başladı.

Uzun vadede Fini, yeni düşük karbonlu, biyo-bazlı yapıştırıcıyı sadece yamalar için değil, tüm asfalt kaplama ürünleri için kullanmayı umuyor.

Derleyen: Tuğba Akkesen