- COVID bağırsak mikrobiyomunda artışa sebep oluyor.
- Bu artış sonucu bağışıklık hücrelerinin artması akciğer de olmak üzere vücutta iltihaplanma yapıyor.
- Çalışmalar bu duruma kısmen bir tedavi bulmuş olsalar da hala net bir tedavi bulunamadı.
- Yapılacak çalışmalarla hem kapsamlı bir tedavi hem de insanlardaki COVID’e yakalanma ve şiddetli atlatma riskleri tespit edilebilir.
Mikrobiyom denen bakteriler normalde mantarları ve virüsleri kapsar. Bu bakteriler ve küçük organizmalar vücudumuzda yaşar. Büyük bir kısmı bağırsak mikrobiyomu olarak adlandırılan bu organizmalar, gastrointestinal sistemde yer alır. Bağırsak mikrobiyomunun, özellikle insan metabolizması ve bağışıklık fonksiyonu ile ilgili büyük bir rol oynadığı giderek kabul görmekte.
Bu mikrobiyomlar ile COVID arasındaki etkileşimi inceleyen sayısı 700’ü geçen yayımlanmış makalelerin çoğunda, bağırsak bakterileri ile COVID arasında, hastalığın şiddeti ve COVID’in bağırsak bakterileri üzerindeki etkisi dile getirilmekte. Bütün bu çalışmalarla beraber şimdi yeni bir çalışma COVID ile bağırsak mikrobiyomlarındaki mantar böcekleri arasında ilişki olabileceğini buldu.
Bu yeni çalışma kapsamında Natura Immunology’de yayımlanan çalışmadaki araştırmacılar mikrobiyota ve COVID arasındaki ilişkiyi araştırdılar. Bağırsakta bulunan mantar organizmalarının türlerindeki veya miktarlarındaki değişiklikleri, tıpkı bağırsak bakterilerindeki varyasyonlarda olduğu gibi hastalıkla bağlantılı olabilir.
Araştırmacılar ilk olarak şiddetli COVID’li 66, orta derece COVID’li 25 ve COVID’siz 36 kişiden alınan gastrointestinal sisteme ait doku örneklerindeki belirli mantar organizmalarının seviyelerine baktılar. Daha fazla veri sağlamak için farelerde de deney yaptılar. Araştırmacılar ayrıca, bir bağışıklık tepkisini tetikleyip tetiklemediğini anlamak için katılımcıların kanındaki aynı organizmalara karşı antikorları ölçtüler. Farelere COVID hastalarından alınan bazı mantar organizmalarını vererek kandaki antikorlar da dahil olmak üzere aynı sonuçlardan bazılarına ulaştılar.
Bu bağırsak mikrobiyotası ve COVID’i inceleyen ilk çalışma olmamakla beraber araştırmacılar, bu çalışma sonucunda COVID olan hastalarda, olmayan hastalara kıyasla daha fazla miktarda mantar organizma ve mantar tespit ettiler. Yani COVID ile bağırsak mikrobiyomlarındaki mantarlarda artış olduğu gözlemlendi.
Ayrıca araştırmacılar, COVID hastalarının dışkı örneklerinden canlı mantarları izole ettiklerinde, Candida Albicans COVID’li hastaların bağırsaklarında da daha yaygın olan mantardı ve büyümesi vücuttaki hastalıkla ilişkiliydi. Bu mantar türlerinin bağışıklık tepkileri üzerindeki etkisine bakmak için farelere COVID hastalarından izole edilen Candidavirüsleri enjekte edildi. Araştırmacılar, C. albicans ile kolonize olan ve daha sonra COVID ile enfekte olan yaşlı farelerin, Candida mantarı verilmeyen farelere kıyasla daha fazla nötrofil adı verilen ve akciğerler de dahil olmak üzere diğer iltihaplanmalarda artışa sebep olan bağışıklık sistemi hücresine rastladılar. COVID’in sebep olduğu bu değişikliklerden bazıları COVID hastalarında fayda gösteren mantar önleyici tedavi veya diğer spesifik anti-inflamatuar ilaçlarla kısmen çözüldü.
Bütün bu verilerle beraber insan katılımcı sayısının düşük olması (yalnızca 91), çalışmanın 2020’de COVID enfeksiyonlarının ilk dalgası sırasında gerçekleştirilmesi ve o zamandan beri virüsün kendisi de dahil olmak üzere pek çok şeyin değişmiş olması gibi etmenler çalışma verilerinin kesinliğini sınırlamakta.
Bu sınırlama ile birlikte aynı zamanda daha çok çalışma yapılarak kimin COVID riskinin ve şiddetli atlatma ihtimalinin daha yüksek olduğuyla ilgili verilere de ulaşılabilir. Hatta COVID enfeksiyonundan kaynaklanan riskleri azaltmak için mikrobiyotayı değiştirme ihtimali bile olabilir ancak bunlar için daha çok çalışmaya ihtiyaç var.
Derleyen: Fatma Ebrar Tuncel
