• Dordogne’un ünlü Bizon Mağarası’nda, 19 bin yıllık ilk karbon bazlı mağara sanatı bulundu.
• Mağaralarda bulunan resimlerin çoğu, radyokarbon ile tarihlendirilemeyen demir ve manganez oksitlerle yapıldığından, tasarımlar hakkındaki bilgiler netleştirilemiyordu.
• Font-de-Gaume Mağarası’nda siyah karbon bazlı desenlerin keşfedilmesi, yeniden değerlendirmeler için bir fırsat yarattı.

Fransız Müzelerinde Ulusal Araştırma ve Restorasyon Merkezi araştırmacıları tarafından bu ay yayımlanan bir makale, Dordogne’un ünlü Bizon Mağarası’nda ilk karbon bazlı mağara sanatının bulunduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar Ina Reiche, Yvan Coquinot, Antoine Trosseau ve Anne Maigret, Fransa’nın güneyindeki Font-de-Gaume Mağarası’ndan elde ettikleri ve hassas radyokarbon tarihleme için potansiyel bir atılım olarak gördükleri bulgularını yayımladılar. Bu alan, 1901 yılında keşfedildi. Aynı zamanda 1979 yılından bu yana, Vézère Vadisi’nin Tarih Öncesi Alanları ve Süslü Mağaraları kapsamında UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor.

Fransa’nın Dordogne bölgesinde Paleolitik (yaklaşık 2,5 milyon ila 12.000 yıl öncesine tarihlenen) duvar çizimleriyle dolu 200’den fazla mağara bulunuyor. Bu resimlerin çoğunun, radyokarbon tarihleme teknolojileri ile tarihlendirilemeyen demir ve manganez oksitlerle yapıldığı biliniyor. Bu durum, tasarımların doğru tarihlendirilmesini engelledi. Ancak Font-de-Gaume Mağarası’nda siyah karbon bazlı desenlerin keşfedilmesi, yeniden değerlendirmeler için bir fırsat yarattı. Bu keşifler yapılmadan önce, Dordogne’daki duvar resimleri yaklaşık 12.000 ila 17.000 yıl öncesine (Magdalenian Dönemine) tarihlendiriliyordu. Yeni keşifle birlikte bu durum, çok daha doğru bir zaman çizelgesiyle yeniden değerlendirilebilir ve tarihler 2.000 yıldan daha geriye çekilebilir. Yani araştırmacılar, sanat eserlerinin 19.000 yıllık olabileceğini söylüyor.

Ekip, kömür bazlı çizimleri ilk olarak Şubat 2020’de buldu. Bizon Mağarası, adını ana galeri duvarlarındaki Paleolitik hayvan çizimlerinden alıyor. Yakındaki Lascaux Mağarası’yla birlikte antik duvar resminin en iyi örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Font-de-Gaume duvarlarında doğal pigmentlerle elde edilmiş çeşitli renklerde 80 bizon resmi bulunuyor. Fransız kimyager ve eczacı Henri Moissan’ın çizimlerde kullanılan pigmentleri tanımlamak için yaptığı çalışmalar, kendisine 1906 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandırdı.

Görünür ışık ve kızılötesi fotoğrafçılık, x-ışını floresansı ve spektroskopi kullanılarak yapılan yeni araştırmalar, daha önce bilinen tasarımların altındaki karbon bazlı çizimleri ortaya çıkardı. Kömürden yapılmış at, geyik ve bizon tasvirleri keşfedildi. Bu araştırma, bölgedeki diğer alanlarla karşılaştırmalı araştırmalara yardımcı olacak.

Derleyen: Esin Özcan