• Her bahar, gömülü karbondioksit buzu tozlu gaz gayzerlerini serbest bırakırken siyah “örümcekler” Mars’ta filizleniyor.
• Yeni ESA görüntüleri, bu fenomenlerin garip Ä°nka Åžehri oluÅŸumunda baÅŸladığını gösteriyor.
• ESA’nın Mars Express yörünge aracı ve ExoMars Trace Gas Orbiter tarafından çekilen görüntüler, bir araya toplanmış bebek örümcek yavrularından farklı olarak ufacık küçük bacaklara sahip gibi görünen karanlık nokta kümelerini gösteriyor.

Her bahar, gömülü karbondioksit buzu tozlu gaz gayzerlerini serbest bırakırken siyah “örümcekler” Mars’ta filizleniyor. Yeni ESA görüntüleri, bu fenomenlerin garip Ä°nka Åžehri oluÅŸumunda baÅŸladığını gösteriyor. Peki Mars’taki görünen bu minik siyah ve bacaklı fenomenler gerçekten örümcek mi?

Bu karanlık, cılız oluÅŸumlar, Mars’ın güney kutup bölgesinde Ä°nka Åžehri olarak bilinen bir oluÅŸumda tespit edildi. ESA’nın Mars Express yörünge aracı ve ExoMars Trace Gas Orbiter tarafından çekilen görüntüler, bir araya toplanmış bebek örümcek yavrularından farklı olarak ufacık küçük bacaklara sahip gibi görünen karanlık nokta kümelerini gösteriyor.

Mars’ta örümcek var mı?

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Marslı “örümceklerin” yeni bir görüntüsünün aslında Kızıl Gezegen’deki mevsimsel karbondioksit gazı patlamalarını gösterdiÄŸini belirledi. Yani bu oluÅŸumlar aslında 0,03 ila 0,6 mil (45 metre ila 1 kilometre) arasında deÄŸiÅŸen gaz kanalları. Bu kanallar Mars baharında güney yarımkürede hava ısınmaya baÅŸladığında ortaya çıkıyorlar ve sahip oldukları karbondioksit, buz katmanlarını eritiyor. Sıcaklık, en alttaki buz katmanlarının gaza dönüşmesine veya süblimleÅŸmesine neden oluyor.

Gaz geniÅŸledikçe ve yükseldikçe, üstteki buz katmanlarından patlıyor ve katı yüzeyden gelen koyu renkli tozu da beraberinde taşıyor. Bu toz, üst tabakaya yaÄŸmadan önce buzdan gayzerler ve burada görülen çatlak, örümcek desenini oluÅŸturuyor. ESA’ya göre, bazı yerlerde gayzerler 3,3 fit (1 m) kalınlığa kadar buzdan patlıyor.

Ä°nka Åžehri

İnka Şehri, Angustus Labyrinthus olarak da biliniyor. Adını, bir zamanlar taşlaşmış kum tepeleri veya belki de geri çekilirken arkalarında yüksek tortu duvarları bırakmış olabilecek eski Mars buzullarının kalıntıları olduğu düşünülen doğrusal, harabe benzeri sırt çizgilerinden alıyor.

Ancak 2002’de Mars Orbiter, Inca City’nin yaklaşık 53 mil (86 km) geniÅŸliÄŸinde dairesel bir özelliÄŸin parçası olduÄŸunu ortaya çıkardı. Bu özellik eski bir çarpma krateri olabilir. Bu, geometrik sırtların, dönek bir uzay kayası tarafından vurulduktan sonra Mars’ın çatlamış, ısıtılmış kabuÄŸundan yükselen magma saldırıları olabileceÄŸini düşündürüyor. Krater daha sonra, o zamandan beri aşınmış olan ve kısmen eski kalıntıları anımsatan magma oluÅŸumlarını ortaya çıkaran tortu ile dolmuÅŸ olabilir.

Derleyen: Fatma Ebrar Tuncel