• Venüs’teki suyun kaybının ana sebebinin HCO+ molekülünün atmosferdeki reaksiyonları olduğu keşfedildi.
• Bu bulgu Venüs’teki su kaybının, önceki teorilere göre çok daha fazla olduğunu göstererek Venüs’ün bugünkü yüzey koşullarını daha iyi açıklıyor.
• Gelecek Venüs misyonları, bu molekülün varlığını doğrulamaya ve gezegenin atmosferini daha iyi anlamaya yardımcı olabilir.

Bilim insanları, Venüs’ün Dünya benzeri bir gezegenden şu andaki cehennem gibi ortamına dönüşümünün gizemini açığa çıkarıyor ve bu durumun Dünya’nın geleceği ile dünya dışı yaşam arayışına etkileri var.

Benzer boyutlarına ve kütlelerine rağmen Venüs, Dünya’dan 100.000 kat daha az suya sahip; bu tutarsızlık, dissosiyatif rekombinasyon adı verilen ve hidrojenin uzaya kaçmasına neden olarak Venüs’ün suyunu tüketmesine neden olan bir sürece atfediliyor.

Venüs’ün yüzeyinin bugünkü görünümü (solda);bilim insanlarının milyarlarca yıl önce suyla nasıl göründüğüne dair düşünceleri (sağda).

Dünya yaşamla doluyken Venüs, zehirli karbondioksit ve sülfürik asit yağmurlarından oluşan kalın atmosferiyle misafirperver değil. Yüzey, ortalama 464 santigrat derece olan volkanik aktivite ve aşırı sıcaklık ile işaretlenmiş. Venüs’teki eksik su bilim insanlarını şaşırttı çünkü su kaybına ilişkin modeller Venüs ile Dünya’nın su içeriği arasındaki eşitsizliği açıklayamadı.

Venüs’ün 1974’te NASA sondası Mariner 10 tarafından görüntülendiği şekli.

Son araştırmalar, Venüs’ün atmosferinde HCO+ adı verilen bir molekülün rekombinasyonunun kayıp suyu açıklayabileceğini öne sürüyor. Bilgisayar simülasyonları, elektronlar HCO+ ile yeniden birleştiğinde hidrojenin açığa çıktığını ve su oluşumunun önlendiğini gösterdi. Bu mekanizma, önceki teorilere kıyasla neredeyse iki kat daha fazla su kaybına neden oluyor ve Venüs’ün su kaybını mevcut durumuyla uyumlu hale getiriyor.

Bununla birlikte, Venüs’ün atmosferinde HCO+’nın tespit edilmesinin muhtemelen önceki sondalardaki sınırlamalar nedeniyle zorlu olduğu kanıtlandı. Gelecekteki Venüs misyonlarının bu bilgi açığını gidermesi bekleniyor.

Zorluklara rağmen araştırmacılar iyimser; Venüs’ün atmosferini, evrimini ve potansiyel yaşanabilirliğini daha ayrıntılı olarak keşfetmek için yeni teknolojilerden ve Venüs’e olan ilgiden yararlanıyorlar.

Derleyen: Eliz Canyurt