Uzun süreli uzayda kalışlar, insan sağlığı üzerinde önemli etkilere sahip olup NASA ve diğer ajansların mikrogravitenin etkileri üzerine kapsamlı araştırmalar yapmasına neden oldu. Çalışmalar kas atrofisi, kemik yoğunluğu kaybı, görsel değişiklikler, gen ekspresyonu değişiklikleri ve psikolojik zorluklar gibi çeşitli sorunları ortaya koydu. NASA’nın desteklediği Johns Hopkins Üniversitesinde yapılan son bir deney, kalp dokusunun da uzay ortamlarında olumsuz etkilendiğini gösterdi.
Araştırmacılar, 48 örnek bio mühendislik ile üretilmiş insan kalp dokusunu Uluslararası Uzay İstasyonuna (ISS) 30 gün boyunca gönderdi ve mikrogravitenin kalp dokusunun ritmik kasılma yeteneklerini zayıflattığını keşfetti. Johns Hopkins Üniversitesi Biyomedikal Mühendislik Departmanı’ndan Deok-Ho Kim’in liderliğindeki çalışmaya birçok kurum katıldı ve uzun süreli uzay görevlerinde kardiyovasküler sağlığı korumak için önlemler alma gerekliliğine vurgu yapıldı.
İnsan kökenli pluripotent kök hücreler kullanarak ekip kardiyomiyositler oluşturdu ve bunları insan kalp koşullarını taklit eden bir bio mühendislik çipine yerleştirdi. Bu sistem, SpaceX misyonu ile fırlatıldı; bir set örnek ISS’de, diğer kontrol grubu ise Dünya’da kaldı. Astronot Jessica Meir, deneyin yönetimini üstlendi, düzenli olarak besin seviyelerini korudu ve döndüklerinde analiz edilmek üzere örnekleri sakladı.
Bulgular, uzayda maruz kalan dokuların Dünya’ya döndüklerinde güç kaybı yaşadığını ve yaşa bağlı kalp sorunlarını yansıtan aritmi geliştirdiğini ortaya koydu. Özellikle, mikrogravitedeki kasılma aralıkları önemli ölçüde uzadı ve dokulardaki yapısal değişiklikler kalp hastalığını gösterdi. Ayrıca, gen ekspresyonu analizi iltihaplanma ve oksidatif stresin arttığını gösterdi.
Bu sonuçlar, mikrogravitenin insan sağlığı üzerindeki etkilerini anlamamızı genişletiyor ve yaşlanma araştırmaları ile potansiyel tedaviler için önemli sonuçlar doğuruyor. Bu çalışmanın ardından, Kim’in ekibi uzayda kalp kası fonksiyonunu korumaya yönelik ilaçları araştırıyor ve uzay radyasyonunun kardiyovasküler sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirerek gelecekteki derin uzay görevlerine hazırlık yapıyor.
Derleyen: Eliz Canyurt
