• Perşembe günü yapılan bir araştırmaya göre; Çinli bir keşif aracı, Mars’ın bir zamanlar geniş bir okyanusa ev sahipliği yaptığı teorisini destekleyecek yeni kanıtlar buldu.

• Milyarlarca yıl önce Kızıl Gezegen’in üçte birini bir okyanusun kapladığı teorisi onlarca yıldır bilim insanları arasında tartışma konusuydu.
• Dışarıdan bir araştırmacı son bulgularla ilgili bazı kuşkularını dile getirdi.

2021 yılında Çin’in Zhurong keşif aracı, Mars’ın kuzey yarımküresindeki Ütopya bölgesinde, daha önce eski su belirtilerinin tespit edildiği bir düzlüğe iniş yaptı. O zamandan bu yana kızıl yüzeyi inceleyen keşif aracının bazı yeni bulguları Scientific Reports dergisindeki yeni çalışmada ortaya kondu.

Hong Kong Politeknik Üniversitesi’nden çalışmanın baş yazarı Bo Wu AFP’ye yaptığı açıklamada, Zhurong’un iniş alanı çevresinde “çukur koniler, çokgen oluklar ve kazınmış akıntılar” da dahil olmak üzere geçmişte bir okyanusa işaret eden çeşitli özelliklerin tespit edildiğini söyledi.

Daha önceki araştırmalar krater benzeri çukur konilerin çamur volkanlarından kaynaklanmış olabileceğini ve genellikle su veya buzun bulunduğu alanlarda oluştuğunu öne sürmüştü. Araştırmaya göre, keşif aracından gelen bilgilerin yanı sıra uydu verileri ve Dünya’daki analizler de bir zamanlar bölgeye yakın bir kıyı şeridinin olduğunu gösterdi.

Araştırma ekibi okyanusun yaklaşık 3,7 milyar yıl önce sel baskınıyla oluştuğunu tahmin ediyor. Senaryolarına göre okyanus 3,4 milyar yıl önce yok olmadan önce donarak bir kıyı şeridi oluşturdu. Bo; ekibin bulgularının, Mars’ta bir okyanus olduğunu kesin olarak kanıtlamadığını vurguladı. Bu düzeyde bir kesinlik için muhtemelen daha yakından bakmak üzere bazı Mars kayalarını Dünya’ya getirecek bir görev gerekecek.

Mars okyanusunun diğer kanıtlarını analiz eden bilim adamı Benjamin Cardenas AFP’ye yaptığı açıklamada yeni çalışmaya “şüpheyle” yaklaştığını söyledi.

Araştırmacıların, güçlü Mars rüzgârının son birkaç milyar yılda tortuları ne kadar savurduğunu ve kayaları ne kadar aşındırdığını yeterince dikkate almadıklarını düşünüyor. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden Cardenas, “Mars’ın Ay gibi çok aktif olmadığını düşünme eğilimindeyiz, ancak Mars aktif!” dedi.

Kıyı sürekli değişme eğiliminde

Yavaş Mars erozyon oranlarının bile, bu kadar uzun bir süre boyunca bir kıyı şeridinin izlerini yok edeceğini öne süren geçmiş modelleme araştırmalarına işaret etti. Bo, rüzgârın bazı kayaları aşındırmış olabileceğini kabul etti ancak Mars’a çarpan göktaşlarının etkisinin de zaman zaman yeraltındaki kaya ve tortuları yüzeye çıkarabileceğini söyledi.

Genel teori tartışmalı olmaya devam ederken, Cardenas Mars’ta bir okyanus olabileceğini düşündüğünü söyledi. Gerçeğin ortaya çıkarılması daha büyük bir gizemin çözülmesine yardımcı olabilir: Dünya’nın Güneş Sistemi’nde yaşama ev sahipliği yapabilecek tek yer olup olmadığı.

Cardenas, “Çoğu bilim insanı; Dünya’daki yaşamın ya okyanusun altında, yeraltından gelen sıcak gazların ve minerallerin deniz tabanına ulaştığı yerde ya da su ve havanın kesişme noktasına çok yakın, küçük gelgit havuzlarında ortaya çıktığını düşünüyor.” dedi.

Derleyen: Rüya Uzun