• SwRI’ın geliştirdiği SwSCOR, NOAA’nın jeomanyetik fırtınaları tahmin etmesine ve Dünya’daki varlıkları korumasına yardımcı olacak.

Southwest Research Institute (SwRI), Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) için üç koronagraf inşa etmek üzere 60 milyon dolarlık bir sözleşme kazandı. SwRI’ın yeni Uzay Hava Durumu Güneş Koronagrafı (SwSCOR), Dünya’ya yönelik koronal kütle atımlarının (CME’ler) erken tespiti ve karakterizasyonunu sağlamak için NOAA’nın yeni nesil cihazı olacak.

CME’ler, Güneş’ten birkaç saat içinde fırlatılan yoğun manyetik alanlarla örülü büyük koronal plazma patlamalarıdır. Dünya’ya ulaşan CME’ler, elektronik şebekeler ve GPS sistemleri gibi modern kolaylıklarda anomalilere ve kesintilere neden olabilen jeomanyetik fırtınalar üretebilir. Koronagraflar, Güneş’in yüzeyi tarafından yayılan ışığı engelleyen ve böylece dış atmosferinin veya koronasının gözlemlenmesini sağlayan cihazlardır.

SwSCOR, Uzay Hava Durumunu İzleyecek

Projeyi yöneten SwRI’dan Dr. Craig DeForest, “NOAA ve NASA ile çalışmak ve bu önemli uzay hava durumu tahmin altyapısını sağlamak için çok heyecanlıyız,” dedi. “Güneş koronasının rutin görüntüleri, uzay hava durumu tahmini için, uzay kaynaklı görüntülerin karasal hava durumu tahmini için olduğu kadar önemlidir. SwSCOR, ulusumuzun altyapısının önemli bir parçası olacak.”

SwSCOR, GOES’te yakın zamanda fırlatılan mevcut CCOR koronagrafına benzer şekilde, 2,7 ila 22 güneş yarıçapından her 90 saniyede bir koronanın görüntülerini oluşturarak uzay hava durumunu izleyecek. Cihaz paketi, hem uçuş donanımını hem de hızlı veri azaltma yazılımını içerir ve bu da işlenmiş görüntüleri bir güneş olayından sonraki dakikalar içinde NOAA tahmincilerine ulaştıracaktır.

DeForest, “SwRI’ın son teknoloji uzay araçları ve teknolojisi geliştirme konusunda uzun bir geçmişi var ve SwSCOR bu geleneği sürdürüyor,” dedi. “Uzun ömür ve kararlılık için tasarımı basitleştirdik ve gelişmiş bir gizleyici de dahil olmak üzere cihazın her parçasını üretilebilirlik ve performans için optimize ettik.”

Yeni Tasarım, Üretimi Kolaylaştırıyor

Saçılan ışık, koronagraf tasarımının en büyük zorluğudur. Güneş’ten birkaç derece uzaktaki koronal yapılar, Güneş’in kendisinden milyarlarca kat daha sönüktür. Kırınım, güneş ışığı cihazın önündeki gizleyicinin etrafına dağılırken saçılan ışığı optiğe enjekte eder. Çok diskli koronagraf gizleyiciler, saçılan ışığı birçok kat azaltır. Daha fazla disk eklemek daha fazla gizleme sağlar, ancak işleme veya montaj toleransını sıkılaştırır ve bu da onları işlemek için çok zorlaştırır.

DeForest, “SwSCOR, üretimi kolaylaştıran özel tasarım özelliklerine sahip yeni bir gizleyiciye sahip,” dedi. “Modern gizleyiciler son derece hassas şekiller gerektirir. Süreci uygulanabilir ve güvenilir tutarken bu hassasiyeti artırmak için optik üretimden çeşitli teknikler benimsedik.”

Cihazlar, Dünya’ya yönelik koronal kütle atımlarını patlamadan kısa bir süre sonra tespit ederek, jeomanyetik fırtına gözlemcileri için mümkün olan en uzun hazırlık süresini sağlar. Bu uyarı ile uzay hava durumundan etkilenen kamu ve özel kuruluşlar, varlıklarını korumak için önlemler alabilir. Koronagraflar ayrıca, Uzay Hava Durumu takip Lagrange 1 görevinden veri sürekliliği sağlayacak.

SwRI, SwSCOR’u dahili finansman kullanarak tasarladı ve Corona ve Heliosfer görevini Birleştirmek için Polarimetrenin Geniş Alan Görüntüleyicisinin (PUNCH/WFI) geliştirilmesinden miras kalan süreçleri ve tesisleri dahil etti. SwSCOR, SwRI’ın Güneş Sistemi Bilimi ve Keşif Bölümü’nde, Boulder, Colorado şehir merkezinde yeni inşa edilen laboratuvar tesislerinde geliştirilecek.

DeForest ayrıca, 2025’te fırlatılması planlanan ve Güneş’in koronasının kütlesinin ve enerjisinin güneş sistemini dolduran güneş rüzgarı nasıl haline geldiğini daha iyi anlamak için tasarlanmış bir NASA Küçük Kaşif (SMEX) görevi olan PUNCH’ın da baş araştırmacısı.

Derleyen: Enis Yabar