Su, yaşamın temel bileşeni olarak evrende bol miktarda bulunuyor.
Detaylar haberimizde…
Su, yaşamın temel bileşeni olarak Dünya’da ve evrenin her yerinde bol miktarda bulunuyor. Basit ama güçlü moleküler yapısı ,bir oksijen ve iki hidrojen atomundan oluşan bileşimi, kozmik olaylardan kaynaklanıyor. Büyük Patlama sırasında oluşan hidrojen, evrendeki en yaygın element, oksijen ise nükleer füzyon yoluyla dev yıldızların çekirdeklerinde sentezleniyor. Geleneksel olarak bilim insanları, yıldızların evrimleşip uzaya oksijen saldıkça suyun daha yaygın hale geldiğine inanıyordu. Evrenin erken dönemlerinde su nadirdi ancak zamanla ardışık yıldız nesilleri kozmosu oksijenle zenginleştirerek su oluşumunu kolaylaştırdı.
Yıldızlar, yaşlarına ve metal bolluğuna ,hidrojen ve helyumdan daha ağır elementlere, göre üç popülasyona ayrılıyor. Güneşimiz gibi genç ve metal açısından zengin olanlar Popülasyon I yıldızları; daha yaşlı ve daha az metale sahip olanlar Popülasyon II; evrendeki ilk nesil yıldızlar ise Popülasyon III olarak adlandırılıyor. Yalnızca hidrojen ve helyumdan oluşan bu ilkel yıldızlar, yaşam için gerekli elementleri oluşturan kozmik fırınlar işlevi gördü.
Son araştırmalar, suyun kademeli olarak bol hale geldiği düşüncesine meydan okuyor. Yapılan simülasyonlarda araştırmacılar, küçük (13 Güneş kütlesi) ve büyük (200 Güneş kütlesi) erken yıldızların patlamalarını modelledi. Popülasyon III olarak sınıflandırılan devasa yıldızlar, yaşamlarını çift-kararsız süpernovalar olarak sonlandırarak önemli miktarda oksijen saldı. Bu yıldızların kalıntıları, bugünkü Samanyolu’nda görülen difüz moleküler bulutlardan 10 ila 30 kat daha fazla su içeren moleküler bulutlar oluşturdu. Bu durum, Büyük Patlama’dan 100 ila 200 milyon yıl sonra uzayda yaşamı destekleyecek kadar su bulunmuş olabileceğini gösteriyor.
Bununla birlikte, yaşamın bu kadar erken ortaya çıkıp çıkmadığı belirsizliğini koruyor. İyonlaşma ve diğer kozmik süreçler, bu erken su moleküllerini parçalamış olabilir ve daha sonraki yıldız nesilleri su kaynaklarını yeniden oluşturana kadar geçici bir “kurak dönem” yaşanmış olabilir. Yine de günümüzde evrende bulunan suyun büyük bir kısmının kökeni bu ilk nesil yıldızlara dayanıyor olabilir.
Derleyen: Eliz Canyurt
