Çin ve ABD arasındaki temel yapay zeka (YZ) modelleri konusundaki rekabet yoğunlaşmaya devam ediyor. Elon Musk, Alibaba Group Holding’in geliştiricilerden yoğun ilgi gören yeni Qwen3 modellerini duyurmasının ardından, şirketi xAI’nin geliştirdiği Grok 3.5 modelini tanıttı.

Salı günü Alibaba, farklı sayıda parametreye sahip çeşitli versiyonlarla Qwen yapay zeka model ailesinin üçüncü neslini piyasaya sürdü. South China Morning Post’un (SCMP) sahibi olan Alibaba’ya göre, 235 milyar parametreye sahip en büyük model, DeepSeek-R1 ve OpenAI’ın o1 akıl yürütme modellerini geride bıraktı. Bazı uzmanlar, 600 milyon parametreye sahip modelin en verimli versiyonunun bir akıllı telefonda çalışabileceğini belirtiyor.

Musk’tan Hızlı Karşılık: Grok 3.5 Duyurusu

Alibaba’nın Qwen3’ü açık kaynaklı yapay zeka geliştirme platformu Hugging Face’e yayınlamasından yaklaşık 3,5 saat sonra, Tesla CEO’su Elon Musk, mikroblog platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, start-up’ı xAI’nin Grok 3.5’in erken beta sürümünü, Grok sohbet robotuna premium erişim sağlayan SuperGrok abonelerine sunacağını duyurdu. Musk, “Örneğin, roket motorları veya elektrokimya hakkında teknik soruları doğru bir şekilde yanıtlayabilen ilk yapay zeka,” ifadelerini kullandı.

Yapay Zeka Yarışında Yeni Modellerin Önemi

Ocak ayında DeepSeek-R1 modelinin piyasaya sürülmesi, enerji verimliliğine odaklanan yeni modellerin hızlandırılmış bir yayın takviminin görüldüğü yenilenmiş bir yapay zeka yarışının başlangıcını işaret etti. Düşük maliyetli ve yüksek performanslı DeepSeek modelleri, ABD geliştiricileri için bir uyarı çağrısı olarak değerlendirildi ve ülkenin yapay zeka endüstrisinin bir zamanlar düşünüldüğü kadar ileride olmadığını gösterdi.

Alibaba’nın yanı sıra internet arama devi Baidu, ByteDance ve Tencent Holdings de son üç ay içinde temel modellerini güncelledi ve Google’ın Gemini 2.5 Pro, OpenAI’ın o3 ve o4 ile Meta Platforms’un Llama 4 gibi Amerikan modellerinin performansına yaklaştı veya eşitlendi.

Stanford Üniversitesi’nin bu ay yayınladığı bir rapora göre Çin, ABD ile arasındaki farkı hızla kapatarak son teknoloji yapay zeka modelleri üretti. Çin’in açık kaynaklı modelleri de geliştiriciler ve kullanıcılar arasında popülaritesini kanıtladı. Alibaba’nın Qwen’i şu anda dünyanın en büyük açık kaynaklı yapay zeka ekosistemi olup, 100.000’den fazla türev modele sahip ve Meta’nın Llama’sına dayananları geride bırakıyor.

Alibaba’nın Qwen2.5-Max’ı piyasaya sürdükten sadece üç ay sonra Qwen3’ü piyasaya sürmesi, teknoloji firmalarının üretken yapay zekada birbirlerini alt etmek için ne kadar hızlı yarıştıklarını vurguluyor. Bu arada, DeepSeek, yeni nesil R2 akıl yürütme modeliyle ilgili yaygın spekülasyonların konusu oldu.

Uzman Yorumları ve Gelecek Beklentileri

Alibaba Cloud biriminin bir parçası olan Qwen ekibi, yeni modelin yapay genel zekaya (AGI) ulaşma yolunda önemli bir dönüm noktası olduğunu, yani yapay zekanın insanların zekasına eşit veya onu aştığı teorik noktayı hedeflediklerini belirtti.

ABD merkezli Allen Yapay Zeka Enstitüsü’nden araştırmacı Nathan Lambert’e göre Qwen3 ve DeepSeek-R1 gibi açık kaynaklı modeller, “Çinli şirketlerin ABD’de pazar payı kazanmasının en etkili yolu” olabilir.

Lambert, Substack bülteninde “Bu açık ağırlıktaki Çinli şirketler, Amerikan yapay zeka ekosistemi üzerinde yumuşak güç uygulama konusunda harika bir iş çıkarıyorlar,” diye yazdı. “Hepimiz teknolojik olarak onlardan faydalanabiliriz.”

Derleyen: Enis Yabar