Yeniden Yapılandırma ve Mağaza Kapanışları

Starbucks, 25 Eylül 2025’te, Kuzey Amerika’daki 18.734 mağazasından %1’ini (yaklaşık 434 şube) kapatacağını açıkladı; Eylül sonuna kadar 18.300 mağazaya düşülecek. CEO Brian Niccol, kapanacak mağazaların “müşteri beklentilerine uygun ortam yaratamayan veya finansal performans göstermeyen” lokasyonlar olduğunu belirtti. TD Cowen analisti Andrew Charles, bu kapanışların beklenenden fazla olduğunu ve yaklaşık 500 şubeyi kapsayabileceğini tahmin ediyor.

Bu, kahve zincirinin “Back to Starbucks” planının bir parçası; amaç, topluluk merkezi olarak görülen kahve dükkanlarını canlandırmak. Ancak, Niccol kapanışların “toplumsal etki yaratacağını” kabul etti. Kapanan mağazalardaki baristalar, yakındaki şubelere transfer edilecek veya cömert kıdem tazminatı alacak. Reuters, özellikle Seattle’daki ikonik roastery’nin de kapanacağını bildiriyor. Ünlü kahve zinciri 2026’dan itibaren mağaza sayısını artırmayı ve 1.000’den fazla şubeyi yenileyerek daha sıcak bir ortam (rahat koltuklar, daha fazla priz, pastel renkler) yaratmayı planlıyor.

İşten Çıkarmalar ve Maliyetler

Kahve zinciri, Şubat 2024’te 1.100 kurumsal çalışanı işten çıkardıktan sonra, 26 Eylül 2025’te 900 non-retail çalışanı daha işten çıkaracak; açık pozisyonlar da kapatılacak. SEC dosyasına göre, yeniden yapılandırma maliyeti 1 milyar dolar; bunun 150 milyonu kıdem tazminatlarına, 850 milyonu mağaza kapanışları ve kira fesihlerine gidecek. Kahve zincirinin hisseleri (SBUX), 25 Eylül 2025’te %1 düşüşle 83,515 dolara geriledi; yılbaşından beri %12 değer kaybetti (finance card above).

Niccol’ün Dönüşüm Planı ve Zorluklar

Brian Niccol, Eylül 2024’te CEO olduğundan beri “Back to Starbucks” planıyla zinciri canlandırmaya çalışıyor. Menüyü %30 küçülttü, proteinli içecekler ve hindistancevizi suyu gibi trend ürünleri ekledi; fırın ürünleri de yenilendi. Self-servis süt ve şeker istasyonları geri döndü, bardaklara çizimler eklendi ve şirket adı “Starbucks Coffee Company” olarak güncellendi. Ancak, satışlar son 6 çeyrekte düştü; yüksek fiyatlar ve rekabet (Dunkin’, yerel kafeler) tüketiciyi uzaklaştırıyor.

Baristalar, yeni üniformalar ve karmaşık içecek tarifleri nedeniyle stresli; üç eyaletteki sendikalı çalışanlar, üniforma masrafları için dava açtı. Starbucks Workers United (12.000 barista, 650 mağaza), kapanış kararlarında söz hakkı talep ediyor; sendika, kararların şeffaf olmadığını söylüyor. X’teki kahve içerikli yorumları ile bilinen @BaristaUnion hesabı (25 Eylül 2025), “Baristalar olmadan Starbucks olmaz; kapanışlar işçilere sorulmalı” diyor.

Türkiye ve Küresel Etkiler

Türkiye’de kahve zinciri, 600’den fazla şubeyle faaliyet gösteriyor (2024 verileri); ancak kapanışların Türkiye’yi kapsayıp kapsamadığı belirsiz. Hürriyet’in 25 Eylül 2025 haberine göre, Starbucks Türkiye, yerel pazarın güçlü olduğunu, ancak küresel stratejinin etkilerinin izlendiğini belirtti. Türkiye’de kahve zincirleri (Tchibo, Kahve Dünyası) ile rekabet artarken, yüksek fiyatlar eleştiriliyor; Türkiye genelinde 2021 yılında 12,5 TL olan 1 fincan kahvenin ortalama fiyatı 2025’te 120 TL olarak satılıyor.

Küresel olarak, Starbucks’ın satışları enflasyon ve tüketici tercihleriyle sarsılıyor. Bloomberg, 2025’te kahve fiyatlarının %20 arttığını, bunun zincirleri zorladığını yazıyor. Türkiye’de çalışan hakları savunucuları, sendikalaşmanın düşük olduğunu (sadece %5), Starbucks’ın kapanışlarının yerel istihdamı etkileyebileceğini söylüyor. Niccol’ün 95,8 milyon dolarlık maaşı da tartışma yarattı; sosyal medya platformlarında kullanıcılar “CEO milyonlar kazanırken baristalar işsiz” diyor.

Sonuç olarak, kahve zincirinin kapanışları ve işten çıkarmaları, Niccol’ün dönüşüm planının parçası; ancak satışlar ve çalışan memnuniyetsizliği sorun yaratıyor.

KISACA STARBUCKS'IN HİKAYESİ

İlk mağaza 1971 yılında öğretmen olan Jerry Baldwin, tarih öğretmeni Gordon Bowker ile yazar olan Zev Siegel tarafından Pike Place Market adıyla bilinen yerde açıldı. 1982 yılında yatırımcı Howard Schultz da ortaklığa katıldı ve İtalyan espresso barlarından etkilenerek 1985 yılında II Giornale kahve dükkânları zincirini kurdu. Birkaç yıl sonra Starbucks'ın ilk sahipleri Peet's Coffee and Tea mağazasını satın alınca Starbucks'ı Shultz'a devrettiler. Böylece Shultz'un II Giornale kahve dükkânları, şimdiki adını alarak hizmet vermeye devam etti. Starbucks, ilk mağazalarını Vancouver, Britanya Kolumbiyası ve Chicago'da açtı. Kahve zincirinin Kuzey Amerika dışındaki ilk mağazası 1996 yılında Tokyo, Japonya'da açıldı. 2 Ocak 2022 tarihi itibarıyla Starbucks 65 ülkede toplam 34.000'in üzerinde mağazasıyla, dünyanın en büyük kahve zinciri olma ünvanına sahiptir. Starbucks, sadece küçük bir mağazadan dünyanın en kaliteli, taze kavrulmuş kahve çekirdeklerini sunuyordu. Moby Dick'ten ilham alınan adı, eski kahve tüccarlarının denizcilik geleneği ve açık denize olan aşklarından gelmektedir. Starbucks, kurulduğu tarihten itibaren farklı bir şirket olma yolunda ilerledi. Sadece kahve ve zengin bir kahve kültürü değil, bir deneyim sundu.