Ocak ayı, kozmik gözlem açısından oldukça zengin. Ay, canlı bir süper ay ile başlıyor, yılın en iyi Jüpiter görüntüsüyle devam ediyor ve birden fazla ay-gezegen kavuşumuyla sona eriyor. Özellikle Alaska ve İzlanda gibi ışık peşinde koşulacak yerlerde uzun kış karanlığı saatleri göz önüne alındığında, bu ay kutup ışıkları aktivitesi umut verici görünüyor.

İşte bu ay gece gökyüzünde izlenecekler ve en iyi manzarayı yakalamak için ipuçları.

Sirius Yıldız Kümesi 1 Ocak’ta Gökyüzündeki En Yüksek Noktasına Ulaşıyor

Yeni yıl başlarken, gece gökyüzünün de kendine özgü bir gece yarısı işareti var. Dünya’dan görülebilen en parlak yıldız olan Sirius, gece yarısından hemen sonra yılın en yüksek noktasına ulaşır ve bu nedenle “Yeni Yıl yıldızı” lakabını alır. Bu yılki gece yarısı manzarası ise daha da özel. Güney gökyüzünde Sirius’un hemen üzerinde Jüpiter’i, neredeyse dolunay halini ve Orion’un üç noktalı kemerini göreceksiniz.

Quadrantid Meteor Yağmurunun Zirve Noktası 2-3 Ocak’ta Yaşanacak

Genellikle Quadrantid meteor yağmuru oldukça yoğun ve saatte 25’e kadar meteor kayar. Ancak 2026’daki zirve döneminde, yani 2-3 Ocak gecesi, dolunay en parlak olanlar dışında tüm meteorları görünmez hale getirecek. Amerikan Meteor Derneği’ne göre, bu yılki Quadrantid zirvesinde, mükemmel koşullar altında saatte 10’dan az meteor görülebilir. En iyi görüntü için, şafak öncesi saatlerde dışarı çıkın. Çünkü o saatlerde, Büyük Ayı takımyıldızının yakınındaki meteor yağmurunun merkezi gökyüzünde en yüksek konumda.

3 Ocak’ta Süper Ay

Ayın dolunay evresinin Dünya’ya en yakın geçişiyle aynı zamana denk geldiği bu gösteri, ayın normalden %14 daha büyük ve %30 daha parlak görünmesini sağlayabilir. 3 Ocak’taki ay, en parlak haline yaklaşık olarak sabah 5’te ulaşıyor.

Jüpiter’in Karşı Konumda Olduğu Zaman Dilimi—9/10 Ocak

2026 yılının en iyi Jüpiter gözlemi için 9 ve 10 Ocak gecelerinde gökyüzüne bakın. Gaz devi, Dünya’nın beşinci gezegen ile Güneş arasında bulunduğu karşı konumuna ulaşıyor. Ayrıca, Aralık 2024’ten beri Dünya’ya hiç olmadığı kadar yakın; 2027’ye kadar bir daha bu kadar yakın olmayacak. Jüpiter’in konumu, onu normalden daha büyük ve daha parlak gösteriyor. Gün batımı civarında, İkizler takımyıldızının yakınında, doğuda bulun. Sirius ve Orion’un kemeriyle birlikte bir piramit oluşturuyor.

19 Ocak’ta Yeni Ay

Süper ay manşetlerde yer alırken, Ocak ortasındaki yeni ay da en az onun kadar önemli; özellikle de gökyüzü gözlemcileri için. Ay ışığının yokluğu, yıldızları ve Arı Kovanı Kümesi, Orion Bulutsusu ve Andromeda Galaksisi gibi derin uzay cisimlerini daha görünür hale getirebilir. Yeni ay 19 Ocak’ta gerçekleşecek: hava şartları elverişli olursa, bundan önceki ve sonraki birkaç gece de simsiyah gökyüzünde yıldız gözlemi için ideal olacak.

Kuyruklu Yıldız C/2024 E1 (Wierzchos) Günberi Noktasına Ulaşıyor – 20 Ocak

Güneşin yanından geçerken görüş alanından kaybolduktan sonra, C/2024 E1 kuyruklu yıldızı yakında günberi noktasına (güneşe en yakın geçiş noktası) ulaşacak. 20 Ocak’taki günberi noktasından sonra, bu kez güney yarımküredeki gökyüzü gözlemcileri için tekrar görünecek. Orta büyüklükte bir teleskop veya yıldız gözlem dürbünü ile güneybatının üzerinde alçakta görülebilir. Bazı gökbilimciler, parlaklığının yaklaşık 8 kadir civarında olabileceğini tahmin ediyor. Kuzey yarımküredeki gökyüzü gözlemcileri ise Şubat ayında kuyruklu yıldızı bir kez daha görecekler.

Ay, Satürn ve Neptün’e Yaklaşıyor—22/23 Ocak

22 ve 23 Ocak gecelerinde ince hilal şeklindeki Ay ve parlak Satürn’ün gökyüzünde yakın bir şekilde ilerleyişini izleyin. Güçlü bir dürbün veya teleskopla görülebilen Neptün de bu ikilinin yakınında yer alacak. Gün batımından sonra güneybatı ufkunun üzerinde parlayacaklar ve batıya batmadan önce birkaç saat daha gökyüzünde kalacaklar.

Ay ve Ülker Takımyıldızları Bir Araya Geliyor – 27 Ocak

Hilal şeklindeki ay, 27 Ocak gecesi Pleiades yıldız kümesinin yakınından geçecek. ABD’deki gökyüzü gözlemcileri, yıldızların tüm gece boyunca birbirine yakın konumda olduğunu görebilecekler; Avrupa, Kuzey Afrika ve çevresindeki bölgelerdekiler ise ayın kümenin birkaç yıldızının üzerinden kaydığı gerçek bir ay tutulmasının tadını çıkarabilecekler. Pleiades, gökyüzünün en görünür yıldız kümelerinden biri olsa da, dürbün veya teleskopla daha iyi bir görüş elde edilebilir.

Ay-Jüpiter Kavuşumu—30/31 Ocak

Ay, başladığı gibi Jüpiter-Ay kavuşumuyla sona eriyor. 30-31 Ocak gecesi, büyüyen hilal şeklindeki Ay ve Jüpiter tüm gece boyunca birbirlerine yakın hareket edecekler. Bu ikiliyi gün batımından hemen sonra doğu ufkunda izleyebilirsiniz. Alacakaranlık ve sabahın erken saatlerinde gökyüzünde süzülecekler ve gün doğumuyla birlikte kuzeybatıda batacaklar.

Derleyen: Damla Şayan