Bugün 1 Nisan—yani karşınıza çıkan tuhaf veya inanılması zor şeylere karşı ekstra şüpheci olmanız gereken bir gün. Peki bu şakalar ve kandırmacalar günü nasıl ortaya çıktı?

Kökeni 1500’lü Yıllara Dayanıyor

Bu hikâye 16. yüzyılda Fransa’ya kadar uzanıyor. O dönemde Jül Sezar tarafından oluşturulan Jülyen takvimi, Papa XIII. Gregorius tarafından getirilen Gregoryen takvimle değiştirildi.

Eski takvimde yeni yıl 1 Nisan’da başlıyordu. Ancak yeni takvimle birlikte yılbaşı 1 Ocak’a alındı.

O dönemde haberler hızlı yayılmadığı için herkes bu değişikliği hemen öğrenemedi. Bazı insanlar yeni yılı hâlâ 1 Nisan’da kutlamaya devam etti. İşte bu kişiler zamanla alay konusu oldu ve “Nisan aptalları” olarak anılmaya başlandı.

Zamanla bu alay etme geleneği, insanlara şaka yapma pratiğine dönüştü ve hızla yayıldı. Yaklaşık 500 yıldır da devam ediyor.

Bu tür şakalar genellikle, takvime dikkat etmeyen veya günün farkında olmayan kişilere karşı yapıldığında daha etkili oluyor. Bu yüzden şakaların çoğu sabah erken saatlerde yapılır—insanlar henüz günün farkına varmadan yakalanır.

En Başarılı Nisan Şakaları Nasıl Olur?

Gillespie’ye göre en etkili Nisan şakaları genellikle güvenilir bir kaynaktan geliyormuş gibi görünenlerdir. Örneğin saygın bir haber kanalı ya da resmi bir kurum tarafından yapılmış gibi duran şakalar daha inandırıcı olur.

Ancak bu şakaların bazı önemli özellikleri olmalı:

• Yanlış ama inandırıcı olmalı
• Zararsız ve sonuçsuz olmalı

Tarihten Bazı Ünlü Nisan Şakaları

Gillespie, en sevdiği şakalardan bazılarını da paylaşıyor:

• 1980’de BBC, Londra’daki ünlü Big Ben saatinin dijital hale getirileceğini duyurdu ve hatta ilk arayan kişiye saat kollarının verileceğini söyledi.
• 1992’de NPR, eski ABD Başkanı Richard Nixon’ın yeniden aday olacağını duyuran bir kayıt yayınladı. Ancak konuşan kişi Nixon değil, bir aktördü.
• Boston Public Garden, heykellerin zarar göreceği gerekçesiyle insanların cep telefonuyla fotoğraf çekmemesi gerektiğini duyurdu—tamamen uydurma bir uyarıydı.

İyi Bir Nisan Şakası İçin Tavsiyeler

Bir şakanın işe yaraması için erken saatlerde yapılması gerektiği vurgulanıyor. Çünkü insanlar henüz günün farkında değilken kandırılmaları daha kolay.

Ayrıca şakaların küçük ve zararsız olması önemli. Örneğin “işimi kaybettim” ya da “hamileyim” gibi ciddi ve endişe verici yalanlar söylemek doğru bir yaklaşım değil.

En iyi şakalar, hem yapan hem de yapılan kişinin kısa sürede gülüp geçebileceği türden olmalı.

Derleyen: Damla Şayan