İki dev şirket Gujarat eyaletinin Jamnagar kentinde 168 megavat kapasiteli, tamamen yapay zeka odaklı yeni bir veri merkezi inşa edecek. Tesisin iki yıl içinde tam kapasiteyle faaliyete geçmesi ve ilerleyen dönemde artan talebe göre kademeli olarak genişletilmesi planlanıyor. Bu devasa proje, teknoloji dünyasında sadece bir altyapı yatırımı olarak değil, aynı zamanda küresel veri savaşlarında Asya-Pasifik bölgesinin yeni bir kalesi olarak yorumlanıyor.

Söz konusu yatırım, Meta’nın Hindistan’da gerçekleştirdiği ilk doğrudan yapay zeka altyapı yatırımı olma özelliği taşıyor. İki şirket arasındaki ortaklık geçmişi aslında oldukça güçlü temellere dayanıyor. Meta, 2020 yılında Reliance grubunun dijital kolu olan Jio Platforms şirketine 5,7 milyar dolarlık devasa bir yatırım gerçekleştirmişti. Geçtiğimiz yıl ise Hindistan’daki ve yurt dışındaki kurumsal müşterilere özelleştirilmiş yapay zeka çözümleri sunmak amacıyla 100 milyon dolarlık ortak bir girişim kurulmuştu. Jamnagar’daki yeni veri merkezi, bu derin iş birliğinin sadece yazılımsal değil, artık fiziki altyapı boyutuna da taşındığının en somut kanıtı olarak öne çıkıyor.

Anlaşmanın Detayları ve Altyapı Çözümleri

İmzalanan anlaşmanın teknik detaylarına bakıldığında, Meta’nın Reliance’a ait Jamnagar tesisinde çok büyük bir kapasite kiraladığı görülüyor. Kurulacak olan tesis, tamamen yenilenebilir enerji kaynaklarıyla beslenecek ve yapay zeka donanımlarının en büyük problemi olan soğutma sistemi için denizden arıtılan özel sular kullanılacak. Yapay zeka veri merkezlerinin yüksek enerji ve su tüketimi konusundaki küresel tartışmalar sürerken Meta, bu tesisin operasyonları için gerekli olan tüm enerji ve su maliyetlerini üstlenmeyi taahhüt etti.

Ayrıca Meta, Hindistan’da CleanMax ve Fourth Partner Energy şirketleriyle bağımsız anlaşmalar imzalayarak yaklaşık 1 gigavat kapasiteli yenilenebilir enerji temin etti. Bu yeşil enerji kapasitesi, Jamnagar tesisinin enerji ihtiyacını doğrudan destekleyecek. Reliance ise tesisin tasarımından inşaatına, yenilenebilir güç tedarikinden bağlantı altyapısına ve süregelen tüm operasyonlara kadar uçtan uca hizmet sunacak. TechCrunch tarafından paylaşılan detaylara göre, iki şirket anlaşmanın finansal değerini, tesiste çalışacak yapay zeka iş yüklerinin türünü ve Meta’nın Hindistan’daki olası ek altyapı planlarını şimdilik kamuoyuyla paylaşmamayı tercih etti.

Hindistan Neden Bu Kadar Cazip?

Yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için gereken işlem gücüne olan küresel talep, teknoloji devlerini sürekli olarak yeni coğrafyalarda veri merkezi arayışına yöneltiyor. Hindistan, bu bağlamda son yıllarda küresel altyapı sağlayıcıları için en kritik cazibe merkezlerinden biri hâline geldi. Ülkenin kurulu veri merkezi kapasitesi 2020 yılındaki yaklaşık 375 megavat seviyesinden 2025 yılında 1,5 gigavata yükseldi. Sektör tahminleri ve güncel analizler, bu rakamın on yılın sonuna kadar 8 gigavatın üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Hindistan hükümetinin uyguladığı agresif ve cazip politikalar da bu küresel yatırım akışını büyük ölçüde hızlandırıyor. New Delhi yönetimi, yabancı bulut sağlayıcılarına Hindistan’daki veri merkezlerinden yurt dışına satılan dijital hizmetler için 2047 yılına kadar kesintisiz vergi muafiyeti sunuyor. Bu durum, küresel teknoloji devlerinin operasyon maliyetlerini minimize etmeleri için eşsiz bir fırsat yaratıyor.

Microsoft, Amazon, Google, OpenAI ve Uber gibi dünya devleri, kısa süre önce ülkede milyarlarca dolarlık yapay zeka ve bulut altyapısı yatırımı taahhütlerini açıkladı. Bu hafta Blackstone destekli AirTrunk ise 2030 yılına kadar 5 gigavat kapasiteli veri merkezleri inşa etmek için 30 milyar dolarlık devasa bir yatırım planı duyurdu. Adani ve Tata Consultancy Services gibi güçlü Hintli holdinglerle birlikte pek çok yerel oyuncu da bu alana milyarlarca dolarlık kaynak ayırmış durumda.

Meta’nın Hindistan Güçlü Bir Kullanıcı Tabanı Var

Hindistan, Meta için sadece ucuz altyapı ve vergi muafiyeti sunan bir ülke olmanın çok ötesinde, hayati bir pazar niteliği taşıyor. Facebook’un yaklaşık 350 milyon, WhatsApp’ın ise 500 milyon aktif kullanıcıya ulaştığı Hindistan, şirketin dünya genelindeki en büyük kullanıcı tabanını oluşturuyor. Yapay zeka destekli servislerin yerel bir veri merkezinden, yani doğrudan Hindistan içinden sunulması, hem işlem hızlarını artıracak hem de veri egemenliği yasaları karşısında Meta’ya çok büyük bir avantaj sağlayacak. Yeni Delhi yönetiminin yerel verilerin ülke sınırları içinde işlenmesi konusundaki kararlı duruşu da teknoloji devini bu yatırımı hızlandırmaya iten en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Meta’nın Büyüyen Altyapı İştahı

Yapay zeka veri merkezi kapasitesine olan talep tüm dünyada rekor hızla artarken Meta, altyapı harcamalarını tarihinin en yüksek seviyelerine taşıyor. Şirket, 2025 ve 2026 yılları için sermaye harcaması tahminini 64 ila 72 milyar dolar aralığına kadar yükseltmişti.

Jamnagar’daki tesis, Meta’nın küresel yapay zeka altyapı ağına doğrudan entegre edilecek ve şirketin dünya genelindeki yapay zeka işlem ihtiyaçlarını destekleyecek. Hindistan hamlesi, Meta’nın bu kapsamlı küresel yatırım stratejisinde gelişmekte olan pazarlara verdiği önemi, coğrafi çeşitlenme hedefini ve küresel teknoloji liderliği yarışındaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne seriyor.

Derleyen: Gizem Özcan