Avrupa Komisyonu pazartesi günü aldığı kararla ChatGPT, Reddit ve Roblox’u Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında en katı düzenleyici kademeye taşıdı. Üç servis de AB’de aylık 45 milyon aktif kullanıcı eşiğini geride bıraktı. OpenAI’ın yapay zekâ sohbet botu, canlı web sonuçları sunabilmesi nedeniyle “hibrit hizmet” sayılarak arama motoru sınıfına girdi; bu adım AB hukukunda bir ilk oldu.

ChatGPT Neden Arama Motoru Sayıldı?

Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi internetten canlı sonuçlar çekerek kullanıcı sorgularını yanıtlayabildiği için “hibrit bir hizmet” olarak tanımladı ve bu özelliği nedeniyle onu Çok Büyük Çevrimiçi Arama Motoru kategorisine dahil etti. OpenAI’ın açıklamasına göre ChatGPT’nin arama işlevi, Mart 2026’da sona eren altı aylık dönemde AB’de ortalama yaklaşık 159 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaştı. Reddit bu dönemde 57,2 milyon, Roblox ise yaklaşık 48 milyon kullanıcı bildirdi. Komisyon’un teknoloji egemenliği, güvenlik ve demokrasiden sorumlu icra başkan yardımcısı Henna Virkkunen, yeni sınıflandırmanın üç platformu da Avrupa Birliği vatandaşları ve toplumu üzerindeki etkileriyle orantılı biçimde daha yüksek denetim ve hesap verebilirlik standartlarına tabi tutacağını belirtti.

Yeni Kademenin Getirdiği Yükümlülükler

DSA’nın en katı kademesine giren hizmetler; yasadışı içerik, küçüklerin korunması, kullanıcıların zihinsel ve fiziksel sağlığı üzerindeki etkiler, temel haklar, seçim süreçleri ve kamu güvenliğini kapsayan yıllık sistemik risk değerlendirmeleri yapmak zorunda. Bu şirketler ayrıca bağımsız denetimlere tabi olacak ve düzenleyicilerle onaylı akademik araştırmacılarla veri paylaşacak. Avrupa Komisyonu, ChatGPT ve Reddit’in uyum sürecini İrlanda’nın Coimisiún na Meán kurumuyla, Roblox’unkini ise Hollanda’nın Tüketici ve Piyasalar Otoritesi ile birlikte denetleyecek. Üç platformun dört aylık uyum süresi Kasım sonunda doluyor. Bu son atamalarla DSA’nın en katı kademesi altındaki hizmet sayısı toplamda 28’e yükseldi.

Artan Cezalar ve Atlantik Ötesi Gerginlik

Dijital Hizmetler Yasası şimdiye kadar yaklaşık 870 milyon avroluk para cezasına yol açtı. Bunlar arasında temmuz ayında AliExpress’e kesilen 550 milyon avroluk rekor ceza ve mayıs ayında Temu’ya yasadışı ve sahte ürünleri engelleyemediği gerekçesiyle uygulanan 200 milyon avroluk ceza bulunuyor. Kurallara uyumsuzluk, bir şirketin küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla sonuçlanabiliyor. Trump yönetimi daha önce Apple ve Meta’ya uygulanan Dijital Piyasalar Yasası cezalarını “yeni bir ekonomik gasp biçimi” olarak nitelendirmiş, ABD teknoloji şirketlerini hedef alan dijital düzenlemelere sahip ülkelere karşı misilleme tehdidinde bulunmuştu. Üç Amerikan menşeli hizmetin daha Komisyon’un doğrudan denetimine girmesiyle bu gerginliğin artması bekleniyor.