NASA’nın Artemis 1 uydu gemisi pazar günü saatte 24.000 milden fazla bir hızla üst atmosfere girdi ve Dünya’ya geri döndü.
Üç büyük paraşütle alçalan pilotsuz 9 tonluk Orion kapsülü, Baja California’nın 200 mil batısında yavaşça suya indi.
NASA Yöneticisi Bill Nelson, “Bu tarihi bir gün, çünkü artık yeni bir nesille birlikte uzayın derinliklerine geri dönüyoruz.” dedi.
Orion’un dönüşü, tesadüf olarak, 1972’deki son Apollo 17 ay inişinden 50 yıl sonra ve SpaceX’in Cape Canaveral’dan tamamen ticari bir girişimle gönderilen ilk Japon ay iniş aracını fırlatmasından sadece 10 saat sonra gerçekleşti.
Donanma-NASA ortak kurtarma ekibi, yanmış kapsülü incelemek ve son bir test turundan sonra bir amfibi havuz gemisi olan USS Portland’ın su dolu kuyu güvertesine çekmek için Orion’un suya düştüğü görüş alanında hazır bekliyordu.
Yeniden giriş ve suya iniş Artemis 1 test uçuşunun son ana hedefleriydi ve mühendislere uzay aracının 16,5 fit genişliğindeki Apollo türevi Avcoat ısı kalkanı ve paraşütlerinin 2024’teki bir sonraki Artemis uçuşundan sonra dört astronot Ay’dan döndüğünde tasarlandığı gibi çalışacağına dair güven verdi.
Kalkan, iniş sırasında herhangi bir hasar almadı ve kapsülü suda dengede tutan hava yastıkları gibi üç ana paraşüt de normal şekilde açıldı.
NASA, başlangıçta gemiyi San Diego’nun batısına indirmeyi planlıyordu, ancak daha şiddetli rüzgarlar ve dalgalar getireceği tahmin edilen bir soğuk hava dalgası, görev yöneticilerini iniş alanını yaklaşık 350 mil güneye, Baja California’nın yaklaşık 200 mil batısındaki Guadalupe Adası’nın hemen güneyindeki bir noktaya taşımaya sevk etti.
Pazar günü erken saatlerde yapılan son bir yörünge düzeltme manevrasının ardından Orion uzay aracı saat 12:20’de 400.000 fit yükseklikte fark edilebilir atmosfere geri daldı.
Yeniden giriş profili, Orion’un son inişini yapmadan önce durgun suda seken yassı bir taş gibi atmosferin tepesinde bir kez sekmesini sağlamak üzere tasarlanmıştı. Beklendiği gibi Orion 400.000 fitten yaklaşık 200.000 fit yüksekliğe sadece iki dakika içinde indi, ardından yaklaşık 295.000 fite geri çıktı.
Girişten sonraki bir buçuk dakika içinde, atmosferik sürtünme nedeniyle yaklaşık 5.000 Fahrenheit dereceye ulaşan sıcaklıklar üretmeye başladı. Uzay aracını, uçuş kontrolörleri ile iletişimi yaklaşık beş dakika boyunca engelleyen elektrik yüklü bir plazma ile sardı.
Alt atmosfere ikinci inişi sırasında iki buçuk dakikalık bir iletişim kesintisinin ardından, uzay aracı iniş alanına yaklaştıkça yavaşlamaya devam etti ve girişin başlamasından yaklaşık 15 dakika sonra yaklaşık 650 mph’ye, yani ses hızına kadar yavaşladı.
Yaklaşık 22,000 fit yükseklikte ve 300 mil/saat’in biraz altında bir hızdayken küçük drogue paraşütleri açıldı ve üç pilot paraşütle birlikte koruyucu bir örtü çekildi. Son olarak, ana paraşütleri yaklaşık 5.000 fit yükseklikte açılarak Orion’u saatte 18 mil hıza kadar düşürdü.
Orion görev planlama mühendisi Michelle Zahner, “İnanılmaz bir görevdi. Tüm önemli görev hedeflerimize ulaştık. Araç umduğumuz kadar iyi ve hatta pek çok açıdan daha iyi bir performans gösterdi.” diyor.
Her şey yolunda giderse NASA, Artemis 1 görevini takiben 2024 yılında programın ikinci uçuşu olan Artemis 2 ile Ay’ın etrafına dört astronot göndermeyi planlıyor.
Derleyen: Onur BEDEK
