• Sohbet robotları, genellikle mavi yakalı işlere başvuranlar ile mülakat yapmak için şirketler tarafından daha sık kullanılmaya başlandı.  
• Botların çoğunun ihtiyaç duyduğu net cevaplar, soruları büyük bir dil modelinin istediği şekilde yanıtlayamayan bazı nitelikli adaylar için otomatik olarak reddedilme anlamına gelebilir. 

İnsan kaynakları sohbet robotları; sağlık, perakende ve restoran gibi sektörlerde vasıfsız başvuru sahiplerini filtrelemek ve iş için uygun olabilecek kişilerle görüşmeler planlamak için giderek daha fazla kullanılıyor.  

McDonalds, Wendy’s, CVS Health and Lowes, Arizona merkezli 1,5 milyar dolarlık yapay zekâ girişimi Paradox tarafından geliştirilen sohbet robotu Olivia’yı kullanıyor. L’Oreal gibi diğer şirketler, San Francisco’da aynı adı taşıyan bir girişim tarafından geliştirilen AI sohbet robotu Mya’dan yardım alıyor.  

Çoğu işe alım sohbet robotu, ChatGPT gibi çağdaş konuşma sohbet robotları kadar gelişmiş veya ayrıntılı değil. Bu sohbet robotları öncelikle kasiyerler, depo görevlileri ve müşteri hizmetleri asistanları gibi çok sayıda başvuranın bulunduğu işleri taramak için kullanılıyor. “Forkliftin nasıl kullanılacağını biliyor musun?” veya “Hafta sonları çalışabiliyor musun?” gibi oldukça ilkel ve basit sorular yöneltebiliyorlar. Bu da nitelikli çalışanları doğru analiz edemeyecekleri konusunda endişeler uyandırıyor. 

Uzmanlar, bunun engelli kişiler, İngilizce bilmeyen kişiler ve iş başvurusunda bulunan daha yaşlı kişiler için bir sorun olabileceğini söylüyor. ABD Eşit İstihdam Fırsatı Komisyonunun (EEOC) kıdemli avukat danışmanı Aaron Konopasky, Olivia ve Mya gibi sohbet robotlarının engelli veya tıbbi sorunları olan kişilere kullanılabilirlik veya iş rolleri konusunda alternatif seçenekler sağlayamayacağından korkuyor.

Ayrımcılık başka bir endişe kaynağı. Yapay zekâyı eğitmek için kullanılan verilerdeki önyargı, yapay zekânın kullanıldığı araçlarda ayrımcılık yaratabilir. Çalışma ve iş hukuku profesörü Pauline Kim, “Chatbot yanıt vermenizin ne kadar sürdüğüne veya doğru dilbilgisi ve karmaşık cümleler kullanıp kullanmadığınıza bakıyorsa önyargının ortaya çıkması konusunda endişelenmeye başladığınız yer burasıdır.” dedi.  

Son zamanlarda hükümet yetkilileri, işe alım araçlarında otomasyonun kullanımını izlemek ve düzenlemek için mevzuat çıkardı. Temmuz ayı başlarında New York City, özgeçmiş tarayıcıları ve chatbot röportajları gibi otomatik araçları kullanan işverenlerin, araçlarını cinsiyet ve ırksal önyargılara karşı denetlemelerini gerektiren yeni bir yasayı yürürlüğe koydu. 2020’de Illinois, yapay zekâ uygulayan işverenlerin başvuru sahiplerini bilgilendirmek ve onay almak için video röportajlarını analiz etmesini zorunlu kılan bir yasayı kabul etti.

Derleyen: Damla Şayan