Risk sermayesi şirketi Atomico’ya göre, Avrupa teknoloji endüstrisi bu yıl 400 milyar dolardan fazla değer kaybetti. Yayımlanan yıllık “Avrupa Teknolojisinin Durumu” raporunda, tüm kamu ve özel Avrupa teknoloji firmalarının birleşik değerinin 2021′in sonlarında 3,1 trilyon dolarlık zirveden 2,7 trilyon dolara düştüğünü söyledi.
Rakamlar, teknoloji için zorlu bir yılın altını çiziyor. Bir zamanlar zengin değerlere sahip teknoloji şirketleri, hisselerinin Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve sıkı para politikası gibi küresel faktörlerin baskısı altına girdiğini gördü.
Federal Rezerv ve diğer merkez bankaları, yükselen enflasyonu durdurmak için oranları yükseltiyor ve pandemi dönemi teşviklerini tersine çeviriyor. Bu durum yatırımcıları, değerleri genellikle gelecekteki nakit akışına dayanan zarar eden teknoloji şirketlerindeki konumlarını yeniden değerlendirmeye sevk etti.
Atomico’nun ortaklarından Tom Wehmeier, “Ukrayna’daki savaş, enflasyon, faiz oranlarındaki artışlar ve tüm kıtadaki jeopolitik gerilimlerle zor bir yıl oldu. Küresel mali krizden bu yana en zorlu makroekonomik ortamdayız.” açıklamasını yaptı.
Avrupa’da bazı şirketler piyasa değerlerinde ani düşüşler gördü. İsveçli şimdi al sonra öde grubu Klarna, sözde bir “düşüş turu” ile değerlemesini %85 oranında 45,6 milyar dolardan 6,7 milyar dolara düşürdü. Müzik akışı hizmeti Spotify’ın hisseleri ise geçen yıl %60′ın üzerinde düştü.
41 ülkedeki niceliksel verilere ve anketlere dayanan Atomico raporuna göre, Avrupa’daki girişimlerin genel risk sermayesi finansmanının bu yıl 85 milyar dolara düşmesi bekleniyor. Bu, 2021′de toplanan 100 milyar dolardan fazla Avrupa girişiminden %18 daha düşük.
Atomico, yine de bunun Avrupa teknoloji ekosistemine bugüne kadar yapılan en yüksek ikinci yatırım olduğunu söyledi. Avrupa’daki teknoloji yatırımları geçen yıl rekor kırarken ABD’li yatırımcıların katılımı da yeni zirvelere ulaştı.
Ancak bu yıl, yabancı yatırımcıların büyük ölçüde geri çekilmesiyle eğilim tersine döndü. 100 milyon dolarlık veya üzerindeki “mega turlarda” aktif ABD’li yatırımcıların sayısı geçen yıla göre %22 düştü.
Wehmeier, “Artık daha az likit bir finansman ortamı var. 2021′de sermayenin bol ve ucuz olduğu bir dönemden, sermaye bulmanın daha zor olduğu ve maliyetin arttığı bir döneme geçtik.” dedi.
İkinci Yarıda Yavaşlama Başladı
Atomico, 2022′nin ilk yarısında Avrupa’nın teknoloji sektörünün alevler içinde olduğunu ve yatırım seviyelerinin 2021′in aynı noktasından hala %4 daha yüksek olduğunu açıkladı.
Ancak, yatırımlar temmuz ayından itibaren yavaşlamaya başladı. Ağustos ve eylül boyunca yavaşlamaya devam etti. O zamandan bu yana, aylık yatırım seviyeleri 2018 seviyelerine paralel olarak ortalama 3 milyar ila 5 milyar dolar civarında kaldı.
Unicorn şirketlerin oluşma hızı da yavaşladı. 2022’de 1 milyar dolardan fazla para basan yeni Unicorn şirketlerin sayısı geçen yıl 105 iken 31’e düştü.
Yine de bazı yatırımcılar için her şey karamsar değil. GP Bullhound’un ortağı Per Roman, yapay zekâ, siber güvenlik ve çevre teknolojisi de dahil olmak üzere belirli teknolojilerin vaatleri konusunda iyimser olduğunu söyledi.
Roman, “Pek çok iyi taraf var. Yazılım ve internet pazarlarının yeniden değerlendiğini gördük, bence bu oldukça olumlu ve sağlıklı. Aynı zamanda bu yazılım katmanları ister hastane ister okul veya şantiye olsun, bugün içinde yaşadığımız dünyayı yönetiyor. Dolayısıyla temel esaslar önümüzdeki on yıl boyunca güçlü kalmaya devam edecek.”
Atomico’nun müdürü Sarah Guemouri de iyimser olmak için nedenler olduğunu söylüyor. Biri, Ukrayna’nın teknoloji endüstrisindeki büyüme. Lviv BT kümelenmesinden alınan rakamlara göre, Rusya’nın acımasız saldırılarına rağmen Ukraynalı BT şirketlerinin %85′i için iş faaliyetleri savaş öncesi seviyelere döndü. Savaş başladığından beri, Ukrayna’daki BİT firmalarının %77′si yeni müşteriler çekti.
Derleyen: Enver Çakır
