- Beynin oksijen kaynağı azaldığında veya ortadan kalktığında, hasar çok hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir.
- Beynin oksijen kaybından dolayı geri dönüşü olmayan hasara uğraması ya da tamamen ölmesi için geçen süre, oksijen kaybının kapsamı ve süresi gibi çeşitli faktörlere bağlı.
- Bununla birlikte beyindeki oksijen eksikliğinin, beyin hücrelerinin “birkaç dakika” içinde ölmesine neden olacağı belirtiliyor.
İnsan beyni, kandaki oksijen miktarına bağlı olan son derece karmaşık ve hassas bir organ. Oksijen olmadığında, düşünmemizi ve hissetmemizi sağlayan sinyaller gönderen nöronlar da dahil olmak üzere beyin hücreleri ölmeye başlar. Peki, beyin oksijen olmadan ne kadar süre dayanabilir? Arizona’daki Barrow Nöroloji Enstitüsünde vasküler nörolog ve yardımcı doçent olan Dr. Danny Gonzalez, bu sorunun cevabının tam olarak net olmadığını söylüyor.
Beynin oksijen kaybından dolayı geri dönüşü olmayan hasara uğraması ya da tamamen ölmesi için geçen süre, oksijen kaybının kapsamı ve süresi gibi çeşitli faktörlere bağlı. Çünkü beynin kan akışındaki bir kesinti, inme veya bazı kafa yaralanmalarında olduğu gibi kısmi olabilir veya kalp fonksiyonlarının aniden durduğu durumlarda olduğu gibi tam olabilir.
StatPearls adlı tıbbi kaynağa göre inme, beyin hücrelerinin hemen ölmesine neden olmaz. Ancak oksijen eksikliği, ne kadar uzun sürerse beyne verilen zarar da o kadar şiddetli olur. Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsüne (NINDS) göre düşük oksijen, beş dakika gibi kısa bir sürede komaya, nöbetlere ve nöron ölümüne neden olabilir. Ancak insanlar, yeterince hızlı tedavi edilirlerse inmeden sonra beyin fonksiyonlarını önemli ölçüde geri kazanabilirler.
Gonzalez, beyindeki oksijen eksikliğinin beyin hücrelerinin “birkaç dakika” içinde ölmesine neden olacağını söylüyor. Ulusal Tıp Kütüphanesi MedlinePlus’a göre bir kişinin kan akışı durursa sadece dört dakika içinde kalıcı beyin hasarı meydana gelebilir. Gonzalez, “Büyük miktarda hücre ölümüyle sonuçlanan herhangi bir uzun süreli anoksik beyin hasarı, hastaneye yatış sırasında beyin ölümü teşhisi riskini artırır.” dedi. Düşük oksijenden kaynaklanan beyin hasarı, genellikle birkaç dakika içinde ortaya çıksa da hasarın ortaya çıkma hızı kişiden kişiye değişebiliyor.
Derleyen: Nazlı Koyuncu