• Kutupsal stratosferik bulutlar olarak da bilinen sedefli bulutlar, Kuzey’de gökyüzünü aydınlattı.
• Küçük buz parçalarından oluşan sedefli bulutlar, içlerinden geçen güneş ışınlarını kırarak gökkuşağı renklerine bürünüyor.
• Norveç ve Finlandiya üzerinde oluşan bulutların yaklaşık 30 dakika gökyüzünde kaldığı söyleniyor.

Kutupsal stratosferik bulutlar olarak da bilinen sedefli bulutlar, Dünya’nın atmosferindeki en yüksek bulutlardandır.

Birleşik Krallık Met Ofisine göre alt stratosferimizde 20 ila 30 kilometre arasındaki kutup bölgeleri üzerinde sedefli bulutlar meydana geliyor. Sedefli bulutlar, yüksek enlemleri ve Dünya yüzeyinin eğriliği nedeniyle ufkun altından gelen güneş ışınlarını yere yansıtıyor. Sedefli bulutları oluşturan buz parçacıkları, daha yaygın diğer bulutları oluşturanlara kıyasla çok daha küçük. Güneş ışığı bu küçük parçacıkların arasından geçerken kırılıyor ve renkler farklı dalga boylarına ayrılırak gökkuşağı oluşturuyor. Sedefli bulutların oluşması için -78 derece altında çok düşük sıcaklıklar gerekiyor. Sedefli bulutlar bu nedenle genellikle, yalnızca kutup kışı sırasında görünüyor.

Sedefli bulutlar bu yıl Norveç’in gökyüzünü aydınlattı ve Alister Doyle bulutları Oslo’daki evinden görüntülemeyi başardı. Doyle, yaptığı açıklamada bulutlarla ilgili, “Bulutlar kışı aydınlatıyor. Öğle 3’ten sonra oluşan bulutlar güneş battıktan bir saat sonrasına kadar gökyüzünde kalabiliyor. Her zaman büyüleniyorum. Gökyüzünde donmuş gökkuşağının renklerini hapseden, ruhani kış büyüleri bunlar. Beni, bazen Oslo’nun kuzey gökyüzünde hafifçe görebildiğimiz Kuzey Işıkları gibi neşelendiriyor.” dedi.

Ayrıca Gaurav Madan da sedefli bulutları, Oslo’daki ofisinden fotoğrafladı. Madan yaptığı yorumda, “Yaklaşık 30 dakika süren muhteşem bir gösteriydi. Okyanus ve iklim araştırmacıları olmamıza rağmen ofisteki her birimiz, hava karardıkça pembeye ve kırmızıya dönerek buz bulutlarından yansıyan bu gökkuşağı renklerini görmekten heyecan duyduk.” ifadelerini kullandı.

Tuomas Olkkonen de Finlandiya’nın Jyväskylä kentindeki kutupsal stratosferik bulutları fotoğraflayanlar arasında yer aldı. Olkkonen, “O günün erken saatlerinde çok yüksekte küçük, parlak bir bulut gördük. Bu konu hakkında araştırma yapan kız kardeşim bunun kutupsal stratosferik bulutların bir işareti olabileceğini söyledi. Haklı çıktı ve onları hayatımda ikinci kez görmek harikaydı.” dedi.

Juha Posio da Finlandiya’nın Taivalkoski kentinin üzerinde rengârenk bulutların fotoğrafını çekti. Posio’ya göre renkler, gerçek hayatta çok daha parlaktı ve telefonlarıyla çekilen fotoğraf renklerin hakkını vermiyordu. 

Bu göz alıcı manzaraya rağmen sedefli bulutların karanlık bir tarafı da var. Sedefli bulutlar ozon tahribatında önemli bir rol oynuyor ve Kuzey Kutbu’nda daha sık meydana geliyor.

Sedefli bulutlar ozonun tükenmesine iki şekilde sebep oluyor. Bulutlar ilk olarak klorun zararsız formlarını, ozonu tahrip edebilecek reaktif formlara dönüştüren bir yüzey sağlıyor. İkinci olaraksa NASA’ya göre klorun yıkıcı etkilerini azaltan nitrojen bileşiklerini ortadan kaldırıyor. 

Derleyen: Fatma Ebrar Tuncel