Doomscrolling, sosyal medya ve haber akışlarında sürekli kötü, kaygı verici veya olumsuz içerik tüketme alışkanlığıdır. Kişi yeni bir gelişmeyi kaçırmamak için ekranda kalmaya devam eder; ancak uzun süreli ve kontrolsüz kullanım, stresin artmasına, uyku düzeninin bozulmasına ve günlük odağın dağılmasına yol açabilir.

Deprem, savaş, ekonomik belirsizlik, siyasi gündem veya kişisel güvenlik endişeleri gibi konular, doomscrolling davranışını tetikleyebilir. Haber takip etmek önemli olsa da bilgi edinme ihtiyacının saatler süren, tekrarlayan ve kişiyi daha kötü hissettiren bir ekran alışkanlığına dönüşmesi dijital dengeyi bozabilir.

Doomscrolling Ne Demek?

Doomscrolling, İngilizce “doom” yani felaket veya kötü son ile “scrolling” yani ekranda kaydırma kelimelerinin birleşiminden oluşur. Türkçede sürekli kötü haber kaydırma veya olumsuz içerik döngüsü olarak tanımlanabilir.

Bu davranış genellikle sosyal medya uygulamalarında, haber sitelerinde, video platformlarında ve forumlarda görülür. Kullanıcı başlangıçta sadece güncel gelişmeleri kontrol etmek ister. Ardından bir haberden diğerine geçer, yorumları okur, benzer videoları izler ve fark etmeden uzun süre boyunca aynı olumsuz gündemde kalır.

Doomscrolling yalnızca siyasi ya da toplumsal haberlerle sınırlı değildir. Sağlık, ekonomi, suç, dolandırıcılık, teknoloji riskleri veya çevresel felaketlerle ilgili yoğun içerik tüketimi de bu döngüyü tetikleyebilir.

Neden Doomscrolling Yapılır?

İnsan zihni, olası tehditleri fark etmeye ve riskleri anlamaya eğilimlidir. Bu nedenle olumsuz, şaşırtıcı veya korkutucu içerikler çoğu zaman daha fazla dikkat çeker. Sosyal medya platformlarının sürekli yenilenen akış yapısı da kullanıcıyı bir sonraki gelişmeyi görmeye teşvik eder.

Doomscrolling davranışının arkasında “önemli bir şeyi kaçırma” kaygısı bulunabilir. Kişi, gündemi sürekli takip ederek daha hazırlıklı olacağını düşünebilir. Ancak aynı haberlerin farklı hesaplardan tekrar tekrar görülmesi, bilgi düzeyini artırmak yerine zihinsel yükü büyütebilir.

Akşam saatlerinde veya uyumadan hemen önce telefona bakmak da bu davranışı güçlendirebilir. Gün içinde ertelenen stres, boş zaman ve yalnızlık hissi; sosyal medya akışına yönelmeyi kolaylaştırabilir.

Doomscrolling Belirtileri Neler?

Doomscrolling yapan kişiler çoğu zaman bu alışkanlığı ilk anda fark etmeyebilir. Ancak bazı işaretler, ekran kullanımının sağlıklı sınırı geçtiğini gösterebilir.

Telefonu elinize aldığınızda belirli bir amaç olmadan doğrudan haber veya sosyal medya uygulamalarını açıyorsanız, bu alışkanlık otomatikleşmiş olabilir. Güncel gelişmeleri takip ettikten sonra daha kaygılı, huzursuz veya yorgun hissediyorsanız içerik tüketim biçiminizi gözden geçirmek yararlı olabilir.

Uyku öncesinde haber okumaya başlayıp planladığınızdan çok daha geç uyumak, işe veya günlük sorumluluklara odaklanmakta zorlanmak ve kötü haberlerin zihninizde sürekli dönmesi de önemli belirtiler arasında sayılabilir.

Doomscrolling tek başına tıbbi bir tanı değildir. Ancak yoğun kaygı, uyku sorunları, panik hissi veya günlük yaşamı etkileyen çökkünlük eşlik ediyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.

Doomscrolling Nasıl Azaltılır?

Doomscrolling alışkanlığını azaltmak için ilk adım, haber tüketimini tamamen bırakmak değil; buna bir zaman, kaynak ve sınır koymaktır. Gün içinde haber kontrolü için iki kısa zaman aralığı belirlemek, kontrolsüz kaydırmayı azaltabilir.

Telefonunuzdaki sosyal medya ve haber uygulamalarının bildirimlerini kapatın veya yalnızca gerçekten gerekli uyarıları açık bırakın. Sürekli gelen bildirimler, uygulamayı açma isteğini artırabilir. Özellikle akşam saatlerinde bildirimleri sessize almak faydalı olabilir.

Ekran süresi sınırları kullanın. Telefonunuzun Dijital Denge, Ekran Süresi veya benzer ayarlarından sosyal medya uygulamalarına günlük kullanım limiti koyabilirsiniz. Başlangıçta ulaşılması gerçekçi bir süre belirlemek, yeni alışkanlığın devamlılığı açısından önemlidir.

Telefonu uyurken yatağın yanına koymamak da etkili bir yöntemdir. Cihazı başka bir odada şarj etmek veya yataktan uzak bir noktada bırakmak, sabah gözünüzü açar açmaz haber akışına girme alışkanlığını azaltabilir.

Sosyal medya akışınızı düzenlemek de önemlidir. Sürekli kaygı yaratan, yanıltıcı bilgi paylaşan veya aynı içerikleri tekrar eden hesapları sessize alabilir ya da takipten çıkarabilirsiniz. Güvenilir birkaç haber kaynağını takip etmek, onlarca farklı hesaptan aynı gelişmeyi görmekten daha sağlıklı olabilir.

Haber Takibi İçin Sağlıklı Sınır

Gündemi takip etmek ile gündemin içinde kaybolmak arasında önemli bir fark vardır. Bir haberin hayatınızda doğrudan neyi değiştirdiğini veya değiştirebileceğini düşünmek, gereksiz içerik tüketimini fark etmenize yardımcı olabilir.

Her içerikten sonra kendinize kısa bir soru sorun: “Bu bilgi benim için şu anda gerekli mi?” Yanıt hayırsa uygulamayı kapatmak veya telefonu bırakmak daha kolay hâle gelebilir.

Doomscrolling yerine yürüyüş yapmak, müzik dinlemek, kitap okumak, arkadaşlarla görüşmek veya kısa bir egzersiz yapmak; zihnin sürekli olumsuz bilgi akışından uzaklaşmasına yardımcı olabilir. Amaç haberlerden tamamen kopmak değil, bilgi tüketimini ruh hâlinizi ve günlük yaşamınızı koruyacak bir düzene oturtmaktır.

Kaynaklar
[1] Caught in a Doomscrolling Loop? Here’s How To Break Free https://health.clevelandclinic.org/everything-you-need-to-know-about-doomscrolling-and-how-to-avoid-it
[2] Why You Should Avoid Doomscrolling – Cleveland Clinic Newsroom https://newsroom.clevelandclinic.org/2025/10/24/why-you-should-avoid-doomscrolling
[3] What Doomscrolling Is and How To Stop https://health.clevelandclinic.org/everything-you-need-to-know-about-doomscrolling-and-how-to-avoid-it&rut=22121ee97d52bbe65b632a0bff679e4afb7491e468e846993f1c2a938fa97fa2
[4] Doomscrolling dangers – Harvard Health https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/doomscrolling-dangers
[5] What Is Doomscrolling and How Can You Stop? https://www.healthline.com/health/doom-scrolling
[6] The hidden mental toll of “doomscrolling” (includes video story) https://caplinnews.fiu.edu/online-doomscrolling-adam-borland-cleveland-clinic/
[7] Doomscrolling: Stop the scroll, protect your mental health https://mcpress.mayoclinic.org/mental-health/doom-scrolling-and-mental-health/
[8] A psychologist explains what doomscrolling is, why we do it and how to put… | Cleveland Clinic https://www.linkedin.com/posts/cleveland-clinic_a-psychologist-explains-what-doomscrolling-activity-7297401709239119872-QA54
[9] WMHD 2025 – Doomscrolling https://www.mentalhealth.org.uk/sites/default/files/2025-09/WMHD25_doomscrolling_EN_white_0.pdf
[10] Doomscrolling and the Unspeakable | Blog of the APA https://blog.apaonline.org/2022/03/23/doomscrolling-and-the-unspeakable/
[11] Slow Your Scroll: Fighting The Urge To Doomscroll : 1A https://www.npr.org/2021/04/26/990894563/slow-your-scroll-fighting-the-urge-to-doomscroll
[12] Doomscrolling Scale: its Association with Personality Traits … – PMC https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9580444/
[13] Media overload is hurting our mental health. Here are ways … https://www.apa.org/monitor/2022/11/strain-media-overload
[14] Doomscrolling: What to Know https://www.webmd.com/balance/what-is-doomscrolling
[15] Doomscrolling – tips for healthier news consumption https://www.mentalhealth.org.uk/explore-mental-health/articles/doomscrolling-tips-healthier-news-consumption