- Kısa bir kesintinin ardından NASA, Hubble Uzay Teleskobu’nun tekrar çalışmaya başladığını duyurdu.
- Jiroskoplarından birinde yaşanan sorun nedeniyle Hubble, 19 Kasım’da güvenli moda alınmıştı.
- Sorun çözüldü ve Dünya’nın en verimli uzay teleskobu tekrar çevrim içi oldu.
Teleskop, 19 Kasım’da jiroskoplarından birinin arızalanması üzerine otomatik olarak güvenli moda geçmiş; ancak mühendisler, ertesi gün jiroskopu kurtarmışlardı. Sorun tekrar ortaya çıktı ve teleskop, 21’inde bilim operasyonlarını tekrar askıya aldı.
Tekrar kurtarıldı ve 23 Kasım’da tekrar güvenli moda geçti. Bilim çalışmaları 8 Aralık’a kadar askıya alındı. Şimdi mühendisler sorunu çözdü ve uzay teleskobu bilim faaliyetlerine üçüncü kere yeniden başladı.
Jiroskoplar, İnce Yönlendirme Sensörleri ve Tepki Tekerlekleri ile birlikte teleskobun yönlendirme ve hedefleme sisteminin bir parçası. Hubble’ın jiroskopları daha önce de sorunlara yol açmıştı ve 2018 yılında bilim operasyonları askıya alınmıştı. O zamanki STScI direktörü Ken Sembach, “Sanki bu jiroskopların kendi akılları var!” demişti.
Hubble 1990’da fırlatıldığında altı jiroskopu vardı. Bunlar arızalandı ve 2009’da farklı bir tasarıma sahip altı yenisiyle değiştirildi. Şimdi bunlardan üçü arızalandı ve Hubble’ın son üç jiroskopu kaldı.
Hubble’a artık servis görevi yok, dolayısıyla bu son üçü de arızalandığında Hubble sadece bir kalıntı olacak. Ünlü bir kalıntı, ama yine de bir kalıntı. Buna rağmen Hubble’ın içinde hâlâ yaşam var. NASA jiroskopların 2030’lara kadar dayanmasını bekliyor. Bu arada, periyodik arızalar, güvenli modlar ve bilim operasyonlarının askıya alınması oldukça muhtemel.
Teleskop, jiroskoplarından biri bozulduğunda kesintiye uğramış olsa da ömrü uzun. Hubble gerekirse tek bir jiroskopla da çalışabilir. Bu durum çalışmalarını etkileyecek ama sona erdirmeyecek.
Ancak Kozmik Kökenler Spektrografı ve Uzay Teleskobu Görüntüleme Spektrografı hâlâ çevrim dışı. Hubble ekibi aralık ayının ilerleyen günlerinde bu cihazların çalışmasını bekliyor.
Hubble, 30 yılı aşkın bir süredir faaliyette ve onunla kıyaslanabilecek başka bir şey yok. Astronomi ve astrofizik bilimini başka hiçbir teleskop ya da tesisin yapamadığı kadar ilerletti. Bütün bir nesil onunla büyüdü ve internetin ortaya çıkışından bu yana görüntüleri milyarlarca çift göze ulaştı.
Teleskop son gözlemine doğru ilerlerken sorunlar muhtemelen daha sık ortaya çıkacak.
Derleyen: Görkem Süner
