• Yapılan bir araştırmada, insan ön kollarında medyan arterin görülme sıklığının son yüzyılda üç kat arttığını gösterdi.
• Bu arter, genellikle doğum öncesi gerilse de bazı bireylerde doğumdan sonra da devam ediyor ve bu artışın genetik mutasyonlar veya sağlık sorunları gibi faktörlerden kaynaklanabileceği öne sürülüyor.
• Eğer bu durum devam ederse 2100 yılına kadar çoğu insanın medyan artere sahip olması bekleniyor.

İnsan evrimi hakkında spekülasyon yapmak genellikle yükseklik veya beyin boyutu gibi gelecekteki fiziksel özelliklerle ilgili yaratıcı fikirler doğuruyor ancak bugünkü ince anatomik değişiklikler, evrimin ne kadar öngörülemez olduğunu vurguluyor. Öne çıkan bir örnek, insan ön kollarında medyan arterin artan görülme sıklığı.

Flinders Üniversitesi ve Adelaide Üniversitesi tarafından yayımlanan araştırma, bu arterin, genellikle fetal gelişim sırasında var olup doğumdan önce gerilediği ancak günümüzde önemli bir artış gösterdiğini belgeliyor. Araştırma, 20. yüzyılın sonlarında yetişkinlerin yaklaşık %30’unun bu arterin hala mevcut olduğunu; buna karşın 19. yüzyılın ortalarında doğan bireylerde bu oranının sadece %10 olduğunu gösteriyor.

Ön kolda üç ana arter var; medyan merkezde.

Medyan arter, erken gelişim sırasında ön kol ve elde kan sağlayan hayati bir kan damarı. Genellikle sekiz hafta gebelikten sonra yok oluyor ve bu görev radyal ve ulnar arterlere devrediliyor ancak bazı durumlarda, medyan arter doğumdan sonra da kan sağlamaya devam ediyor.

Teghan Lucas, Maciej Henneberg ve Jaliya Kumaratilake gibi araştırmacılar, 20. yüzyılın başında doğmuş Avustralyalılardan alınan 80 kadavra kolunu inceledi ve bulgularını tarihsel kayıtlarla karşılaştırdı. Journal of Anatomy’de yayımlanan analizleri, medyan arterin görülme sıklığında dramatik bir artış olduğunu ortaya koydu ve bu durumun potansiyel bir evrimsel eğilimi işaret ettiğini öne sürdü.

Bu artış, genetik mutasyonlar veya anne karnındaki sağlık sorunları tarafından tetiklenmiş olabiliyor ve el becerisi ile karpal tünel sendromu gibi durumların riskleri üzerinde etkileri olabiliyor. Mevcut trend devam ederse 2100 yılına kadar çoğu insanın bu medyan arteri taşıması bekleniyor.

Bu değişim, fabella adı verilen diz kemiğinin artan sıklığı gibi diğer küçük evrimsel gelişmeleri yansıtıyor ve küçük anatomik varyasyonların nasıl büyük evrimsel değişikliklere yol açabileceğini gösteriyor.

Derleyen: Eliz Canyurt