Uluslararası bir bilim ekibi, nötron yıldızları doğup milyonlarca yıl süren dönen şimşek fırtınaları oluştururken evrenin atan kalp atışlarını ölçtü.

Manchester Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından yönetilen ve kaydedilen bir milyonu aşkın bireysel flaş çalışmasının bulgularını detaylandıran çalışmanın sonuçları iki bölüm halinde yayımlandı. Ekip, nötron yıldızları doğup milyonlarca yıl süren dönen şimşek fırtınaları oluştururken evrenin atan kalp atışlarını gözlemlemek için MeerKAT radyo teleskopunu kullandı. Çalışma, şimdiye kadarki en büyük pulsar araştırması olarak Royal Astronomical Society’nin Aylık Bildirimlerinde yayımladı.

Radyo pulsarları, bir deniz fenerinden gelen ışık darbeleri gibi radyo dalgalarının parlamalarını gözlemleyebildiğimiz dönen nötron yıldızları olarak bilinir. Güneş kütlesinin yaklaşık bir buçuk katı kütleleri ve yalnızca yaklaşık 25 km’lik boyutları ile nötron yıldızları bilinen en yoğun yıldızlardır.

Nötron yıldızları aynı zamanda evrendeki en güçlü mıknatıslardır ve ortalama olarak Dünya’daki en güçlü mıknatıstan bir milyon kat daha güçlüler. Bu tür aşırı özellikler, fizik yasalarını olağanüstü yüksek doğrulukla test etme fırsatı sunar. Keşfedilmelerinin üzerinden 60 yıl geçmesine rağmen bu egzotik nesnelerin doğasına ilişkin temel sorular hâlâ varlığını koruyor. Hiçbir pulsar birbirinin aynı değil ve fiziğin bu heyecan verici alanlarında ilerlemek için mümkün olduğu kadar çok pulsarın hassas gözlemlerini gerektirir.

Bin Pulsar Dizisi (TPA) projesi, MeerKAT radyo teleskopunun benzeri görülmemiş hassasiyetinden yararlanarak bu amaçları gerçekleştirmeyi hedefleyen uluslararası bir iş birliği olarak bilinir.

MeerKAT ekibi yakın zamanda Royal Astronomical Society’nin prestijli Grup Ödülü’nü aldı ve bu çalışma ile TPA projesi şimdi olağanüstü bir dönüm noktasına ulaştı. TPA verileri nötron yıldızlarının yaşlanmasını incelemek için ideal.

Yeni veriler, en az dönme gücüne sahip pulsarların bile yoğun radyo emisyonu yaydığını ve uzak mesafelere kadar tespit edilebildiğini gösteriyor. Bu sonuç, önceden tahmin edilenden daha fazla keşfedilmeyi bekleyen daha büyük bir pulsar popülasyonu olabileceğini düşündürmekte.

Her iki projeden alınan TPA verileri artık herkesin erişimine açık.

Derleyen: Tuğba Akkesen