• Google’ın deprem uyarı sistemi, şubat ayındaki ölümcül depremden önce kimseye ulaşamadı.
• Google, uyarı sisteminin kullanıcıların telefonlarına deprem olmadan önce bildirim göndereceğini söylemişti.
• Google ise uyarının ilk ve en büyük depremden önce milyonlarca kişiye gönderildiğini iddia ediyor.

Şubat ayında, Türkiye ve Suriye’yi vuran depremde, Google’ın iddia ettiği gibi başarılı olamadığı ortaya çıktı. Deprem bölgesinde bulunan üç şehirden alınan bilgilere göre telefonuna uyarı gelen kimse bulunamadı.

Sistem, Android telefonlarda, esasen iPhone olmayan herhangi bir telefonda çalışıyor. Android telefonlar ise Türkiye’de kullanılan telefonların yaklaşık %80’ini oluşturuyor.

Google’ın sistemdeki ürün lideri Micah Berman, sistemin işe yaradığı konusunda ısrarcı. Verdiği bir demeçte, “Bu sistemin harekete geçtiğinden ve uyarılar gönderdiğinden eminiz.” dedi. Ancak şirket, bu uyarıların geniş çapta alındığına dair kanıt sağlamadı.

Sabah erken saatlerde meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki ilk depremin ardından öğle saatlerinde gerçekleşen diğer büyük sarsıntıda, uyarı alan sınırlı sayıda kullanıcı bulundu.

Sistem dünya çapında onlarca ülkede çalışır durumda. Türkiye’de haziran 2021 yılında duyurulmuştu. Şirket, deprem uyarıları gönderme özelliğini Android hizmetinin “temel” bir parçası olarak tanımlıyor. Söz konusu deprem uyarı sistemi, Android’in geniş telefon ağını kullanarak çalışıyor.

Akıllı telefonlar, sallanmayı algılayabilen küçük ivmeölçerler içerir. Birçok telefon aynı anda sallandığında Google, depremin merkez üssünü saptayabilir ve bir depremin şiddetini tahmin edebilir. 4,5 veya daha büyük bir deprem tespit edildiğinde, Android sistemi bir uyarı gönderebilir.

Berman, “Bu, muhtemelen telefonunuzda daha önce gördüğünüz hiçbir uyarıya benzemiyor. Telefonunuzun ekranını kaplıyor.” diyor.

Google, sistemin 6 Şubat’ta milyonlarca kişiye başarıyla uyarı gönderdiğini iddia ediyor.

Android telefon kullanan kişilerle yapılan araştırmada, ikinci deprem için uyarı almış az sayıda insan bulunmuş olsa da ilk ve en güçlü depremden önce uyarı alan kimse tespit edilemedi.

Google’ın sistemi kullanıma sunulduğundan beri depremlerin meydana geldiği diğer ülkelerde insanlar, uyarı aldıklarına dair paylaşımlarını sosyal medyada yaygın bir şekilde yapıyor.

Berman, “Elimizdeki birkaç geri bildirim kaynağından biri de sosyal medya. Yine de Türkiye’deki ilk depremden sonra sosyal medya alışılmadık derecede sessizdi.” diyor.

Türk deprem uzmanı Prof. Şükrü Ersoy, “Google’ın sistemi çalışsaydı çok faydalı olabilirdi.” diyor.

Ancak bunun gibi önemli bir depremde, sistemin çalışmaması şu soruyu akla getiriyor: Eğer bu iddia edildiği kadar yararlı bir sistemse, son 100 yılın en büyük depremlerinden biri olan bu büyük depremde neden faydasını görmedik?

Derleyen: Damla Şayan