Bugünün teknoloji, yapay zekâ, bilim ve uzay dünyasından öne çıkan gelişmeleri sizin için derledik.

Yapay zekâ insan genomunun tam haritasını çıkardı

Google DeepMind, insan genomundaki yaklaşık 9 milyar pozisyonun her birinde meydana gelebilecek tek nükleotid değişikliklerinin olası moleküler etkilerini önceden tahmin eden AlphaGenome Atlas adlı 1 petabaytlık veri setini yayımladı. Proje, yapay zekânın biyoloji alanındaki en kapsamlı uygulamalarından biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılar, bu devasa kaynağın hastalıklara yol açan genetik varyasyonların daha hızlı belirlenmesine ve kişiselleştirilmiş tıp çalışmalarına önemli katkı sağlamasını bekliyor. Veri seti dünya genelindeki araştırmacılara açık olarak sunuluyor.

Apple ilk katlanabilir iPhone’unu tanıttı

Apple, yıllık sonbahar etkinliğinde ilk katlanabilir iPhone modelini duyurdu. Kitap gibi açılan ve tablet benzeri bir ekrana sahip cihaz, yüksek depolama seçenekleriyle birlikte ekim ayında satışa sunulacak. Etkinlikte ayrıca yeni işlemciyle gelen iPhone 18 Pro, yenilenmiş yapay zekâ destekli Siri, yeni Apple Watch modelleri ve güncellenmiş işletim sistemlerinin çıkış tarihleri paylaşıldı. Şirket, yeniden tasarlanan Siri’nin günlük kullanıcı deneyimini önemli ölçüde geliştirmesini hedeflediğini belirtti.

Qualcomm ile Amazon yapay zekâ çipinde birleşti

Qualcomm, Amazon Web Services ile veri merkezleri için özel yapay zekâ çipleri geliştirmek üzere çok yıllı bir iş birliğine imza attı. Anlaşma, çıkarım işlemlerine odaklanan özel silikon tasarımının yanı sıra Amazon’un veri merkezi ağında kullanılacak yüksek hızlı optik bağlantı teknolojilerini de kapsıyor. Amazon’a tanınan hisse opsiyonlarının, 2036 yılına kadar 60 milyar dolarlık donanım alımının önünü açabileceği belirtiliyor. İş birliği, Qualcomm’u veri merkezi çip pazarında güçlü bir tedarikçi konumuna taşıyor.

BepiColombo, Merkür’e varış aşamasına girdi

Avrupa Uzay Ajansı ile Japonya Uzay Ajansı’nın ortak görevi BepiColombo, sekiz yıllık yolculuğunun ardından Merkür’e varış aşamasına girdi. Aracın taşıyıcı modülü ana gövdeden ayrıldı ve görev kontrolörleri gezegen yörüngesine girecek kritik manevraya hazırlanıyor. Tek seferlik ve gerçek zamanlı müdahaleye kapalı bu manevranın kasım ayında gerçekleştirilmesi planlanıyor. İki yörünge aracı aralık ayında birbirinden ayrılacak, bilimsel gözlemler ise 2027’nin ilk aylarında başlayacak.

Roman Uzay Teleskobu karanlık evrenin peşinde

NASA’nın yeni nesil gözlem aracı Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, Dünya-Güneş L2 noktasına doğru yolculuğuna devam ediyor. Ekip, gezegenleri ve yıldız çevresindeki toz disklerini görüntülemek için yıldız ışığını engelleyen koronagraf aletini başarıyla devreye aldı. Hubble kalitesinde görüntü netliğine sahip ancak yüz kat daha geniş görüş alanına sahip teleskop, karanlık madde, karanlık enerji ve Dünya benzeri gezegenleri araştırmak üzere tasarlandı. İlk bilimsel görüntülerin 2027’nin başında gelmesi bekleniyor.

Çıngıraklı yılan kanında güçlü bir panzehir bulundu

Araştırmacılar, çıngıraklı yılanların kanında doğal olarak bulunan ve toksinleri engelleyen protein kombinasyonlarının, birçok tehlikeli yılan türünün zehirini etkili şekilde nötralize ettiğini keşfetti. FETUA olarak adlandırılan bu proteinlerin belirli kombinasyonları, laboratuvar testlerinde mevcut ticari panzehirlerden yaklaşık on kat daha güçlü sonuç verdi. Bilim insanları, tek başına geniş etkili olan FETUA-3 proteinini de belirledi. Bulgular, yılan sokmalarına karşı doğadan ilham alan yeni nesil panzehirlerin geliştirilmesine kapı aralıyor.

Bilgisayar belleğinde enerji tasarrufunda büyük adım

Bilim insanları, manyetik bilgisayar belleklerinin durumunu değiştirmek için gereken enerjiyi bugünkü teknolojilere kıyasla kayda değer ölçüde azaltan yeni bir yöntem geliştirdi. Ultra hızlı manyetik alan darbelerini optimize eden yaklaşım, mevcut bellek türlerine kıyasla anahtarlama enerjisini büyük ölçüde düşürebiliyor. Araştırmacılara göre yöntem, bilgi işlemenin fiziksel olarak mümkün olan en düşük enerji sınırına yaklaşıyor. Bu gelişme, yapay zekâ veri merkezlerinin artan enerji tüketimine uzun vadeli bir çözüm sunabilir.