• Aşırı yağış ve ve sıcaklardan etkilenmesi muhtemel bölgeler, dünya mahsullerinin çoğuna ve yoğun nüfuslu alanlara ev sahipliği yapıyor.
• Çin’de yapılan bir araştırmaya göre yağış ve sıcaklığın birlikte görülmesi, kuru ve sıcak havanın görülmesinden daha sık hâle gelecek.
• Çalışmanın yazarı, yeterli ölçüde önlem alınmadığı takdirde su, gıda ve enerji üzerindeki etkilerin hayal bile edilemeyeceğini söyledi.

Yeni bir çalışmada araştırmacılar, iklim değişikliği altında yağış ve sıcaklığın birlikte görülmesinin, kuru ve sıcak hava koşullarından daha sık hâle geleceğini saptadı. Nemli-sıcak koşullar oluştuğunda, sıcak hava dalgaları önce toprağı kurutur ve su emme kabiliyetini azaltır. Daha sonraki yağışlar, toprağa nüfuz etmekte zorlanır ve yüzey boyunca akarak sellere, toprak kaymalarına, ürün kayıplarına neden olur.

Çin’in Kuzeybatı A&F Üniversitesinde araştırmacı ve çalışmanın başyazarı olan Haijiang Wu, “Bu iklim değişiklikleri, son yıllarda tarım, sanayi ve ekosistem alanları üzerindeki orantısız etkileri nedeniyle gündeme geldi.” dedi. Ekip, karbondioksit emisyonlarının artmaya devam etmesi halinde yüzyılın sonuna kadar yaşanacak şiddetli iklim değişikliklerini öngörmek için bir dizi iklim modeli kullandı.

Araştırmacılar, Güney Afrika, Amazon ve Avrupa’nın bazı bölgelerinin sıcaklıklar arttıkça daha kuru hâle geleceğini, Amerika Birleşik Devletlerinin doğusu, Doğu ve Güney Asya, Avustralya ve Orta Afrika dahil olmak üzere birçok bölgenin ise daha fazla yağış alacağını ortaya koydu.

Atmosferin nem tutma kapasitesi, sıcaklıktaki her 1 santigrat derecelik artış için %6 ila %7 oranında arttığı için gelecekte aşırı sıcaklar, daha olası bir hâle gelecek. Dünya ısındıkça daha sıcak olan bu atmosfer, çok fazla su buharı tutacak. Bu da yağışın gerçekleşmesi için daha fazla suyun mevcut olacağı anlamına gelir.

Aşırı yağış ve sıcaklardan etkilenmesi muhtemel olan bölgeler, hâlihazırda toprak kaymaları, sel baskınları gibi jeolojik tehlikelere açık olan bölgeler. Bu bölgelerde dünyadaki mahsullerin çoğunu üreten ve yoğun nüfuslu bölgeler de ev sahipliği yapmakta.

Dünyanın birçok yerinde hâlihazırda aşırı yağışlı ve sıcak hava koşulları yaşanıyor. Batı Avrupa’da 2021 yılında rekor sıcaklıklar toprağı aşırı kuruttu. Şiddetli yağışlar, kurumuş toprağa nüfuz edemedi ve toprağın yüzeyi su ile kaplandı. Büyük toprak kaymaları ve seller yüzünden 200’den fazla kişi öldü.  

Açıklamasında Wu, “Eğer aşırı sıcak ve aşırı yağışlı hava riskini göz ardı eder ve yeterince erken uyarıda bulunmazsak su, gıda, ve enerji güvenliği üzerindeki etkileri hayal bile edilemez olacaktır.” dedi.

Derleyen: Davut Bulut