Sorunun Boyutu

Türkiye’de sahte sosyal medya hesaplarının yaygınlığı dikkat çekici rakamlara ulaşıyor. İçişleri Bakanlığı’nın 2024 yılı verilerine göre, siber devriye faaliyetleri sonucunda çeşitli suçlarla bağlantılı 120.926 sosyal medya hesabı hakkında işlem yapıldı. 2025 yılında yapılan bir incelemede ise X (Twitter) platformunda analiz edilen 950.597 hesaptan 342.215’inin (yüzde 36) bot hesap olduğu tespit edildi.

Eski dönem araştırmalara göre Instagram hesaplarının yüzde 8’inin bot hesaplardan oluştuğu ortaya konmuştu. Sahte hesap kullanımında Facebook yüzde 58,6, Twitter yüzde 46, Instagram yüzde 44,1 oranıyla öne çıkıyor.

Kullanım Amaçları ve Suç Türleri

Sahte Instagram hesapları Türkiye’de çeşitli amaçlarla kullanılıyor. 2024 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı verilerine göre, yapay zeka teknolojileriyle üretilen deepfake içerikler, sahte ses ve görüntü kayıtlarıyla dolandırıcılık girişimleri arttı. Sosyal medya platformlarında “mavi tik” ve “takipten çıkaranları görme” gibi vaatlerle hesap bilgileri çalınıyor ve bu hesaplar üzerinden dolandırıcılık ve siber zorbalık gibi suçlar işleniyor.

Sahte hesapların yaygın kullanım sebepleri arasında eski sevgiliyi takip etme, kimlik taklidi, ticari dolandırıcılık, hakaret ve iftira yer alıyor. Kaspersky’nin raporlarına göre dolandırıcılar, popüler Instagram hesaplarını ele geçirmek için sahte telif hakkı ihlali bildirimleri içeren kimlik avı e-postaları gönderiyor.

Hukuki Boyut

Türk hukukunda sahte hesap açmak, kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyor ve birden fazla suç kapsamında değerlendiriliyor. Türk Ceza Kanunu’na göre başkasının kimliğini kullanarak sahte hesap açmak, kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi, dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarını oluşturabiliyor. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, başkasının fotoğrafı ve bilgileriyle sahte sosyal medya hesabı açan kişiye verilen 2 yıl 1 ay hapis cezasını onayladı.

Sahte hesap mağdurları Instagram’a şikayette bulunmanın yanı sıra, Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunabilir ve kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası açabilir.

2026 Temizliği ve Türkiye’deki Etkileri

Instagram’ın Mayıs 2026’da gerçekleştirdiği bot temizliği, Türkiye’deki ünlüleri de ciddi şekilde etkiledi. Demet Akalın 600 bin, Burak Özçivit 450 bin, Demet Özdemir 400 bin takipçi kaybetti. İrem Derici, Sinem Kobal, Çağatay Ulusoy, Pınar Deniz ve Burak Deniz de temizlik sonrası yüz binlerce takipçi kaybeden isimler arasında yer aldı