Kasım Ayında Gerçekleşecek 10 Gece Gökyüzü Olayı

Kasım ayı, Merkür’ün muhteşem akşam görünümüyle başlıyor ve ardından bir değil, tam üç meteor yağmuru geliyor. Yılın en büyük dolunayı ayın başlarında doğarken, daha sonraki “mikro” yeni ay, Orion ve Boğa gibi fark edilmesi zor takımyıldızlar için ideal bir karanlık sunuyor.

İşte Kasım ayında dikkat etmeniz gereken 10 gök olayı ve bunları yakalamak için ne zaman yukarı bakmanız gerektiği.

1-Merkür Akşam Gökyüzünde En Yüksek İrtifası (1-2 Kasım)

Güneş sistemimizdeki en küçük gezegeni fark etmek oldukça zor. Yörüngesi onu Güneş’e son derece yakın tutuyor, bu da Güneş ışığının onu bastırabileceği anlamına geliyor; üstelik yalnızca gün batımı veya gün doğumu sırasında ufukta alçakta görülebildiğini de unutmamak gerekiyor. Ancak bu ayın ilk akşamlarında Merkür gece gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşacak ve bu da onu çıplak gözle görmek için tüm yıl boyunca en iyi fırsatlardan birini sunacak.

Ne kadar yüksekte olacağı konumunuza bağlı: Ekvatora yaklaştıkça Merkür gece gökyüzünde daha yüksekte görünürken, yüksek enlemdeki yerler Merkür’ü hiç göremeyebilir.

2-Güney Taurid Gök Taşı Yağmuru (4-5 Kasım)

Güney Taurid Meteor Yağmuru’nun iki zirvesi var: ilki Ekim ortasında, ikincisi ise Kasım başında. Bu genellikle saatte yaklaşık beş kayan yıldızla düşük frekanslı bir meteor yağmuru olsa da, 2025’in, bazıları Venüs’ten daha parlak olan meteorların gökyüzünü aydınlattığı nadir ateş topu sürüsü yıllarından biri olması bekleniyor. Yukarı bakmak için en iyi zaman, 4 Kasım gecesi ile 5 Kasım sabahının erken saatleri arası.

3-Süper “Kunduz Ay’ı” (4-5 Kasım)

Bu ay yaşanan dolunay, 5 Kasım’da en parlak haline ulaşacak, ancak 4 ve 5 Kasım geceleri dolunay halinde görünecek. “Kunduz Ay’ı” olarak bilinen bu isim, kunduzların kış için barajlarını güçlendirdiği ve tarihsel olarak avcıların en kalın postlarını aradığı mevsimsel geleneklerden geliyor.

Aynı zamanda bir “süper ay” olarak da biliniyor ve dolunayın Ay’ın enberisine, yani yörüngesinde Dünya’ya en yakın olduğu noktaya denk gelmesiyle meydana geliyor. Sonuç olarak, tipik bir dolunaydan biraz daha büyük ve parlak görünecek; 2025’in en büyük dolunayı olacak.

4-Ay ve Ülker Takım Yıldızının Yakınlaşması (6 Kasım)

Dolunaydan hemen sonra Ay, 6 Kasım gecesi Messier 45 olarak da bilinen Ülker yıldız kümesinin yakınından geçecek. İki yıldız, gece gökyüzünde bir dereceden daha az bir mesafede görünecek; tam olarak 49 yay dakikası.

Ülker, 1.000’den fazla sıcak ve genç yıldızdan oluşan açık bir yıldız kümesi. Yedi Kız Kardeş olarak bilinen bu küme, gökyüzünün en belirgin desenlerinden birini oluşturacak; ancak en parlak yıldızlarından yalnızca altısı çıplak gözle görülebilir.

5-Kuzey Taurid Gök Taşı Yağmuru (11-12 Kasım)

Amerikan Meteoroloji Derneği’ne göre, ayın ikinci meteor yağmuru olan Kuzey Tauridler’in 11 Kasım gecesi ile 12 Kasım sabahı arasında zirveye ulaşması bekleniyor. Güney Tauridler gibi, bu meteor yağmuru da nispeten zayıf ve saatte ortalama sadece beş kayan yıldız gözlemleniyor. Ancak, 2025’te olduğu gibi iki yağmur üst üste geldiğinde, parlak ateş topları oluşma olasılığı artıyor.

Her iki Taurid meteor yağmuru da aynı kaynak malzemeyi paylaşıyor: Encke kuyruklu yıldızının enkaz izi. Zamanla, kuyruklu yıldızın toz izi, iki ayrı ama örtüşen meteor akışı oluşturacak kadar genişledi.

6-Leonid Gök Taşı Yağmuru (17-18 Kasım)

Leonid Meteor Yağmuru’nun, Dünya’nın Tempel-Tuttle Kuyrukluyıldızı’nın hayatını kaybetmesinden dolayı bu tarihlerde gece zirveye çıkması bekleniyor. Azalan Hilal, yalnızca yüzde 9 dolunay halinde olacak ve bu sonbahar sonu töreni için karanlık koşullar yaratacak.

Leonidler, tarihi yıldız kaymalarıyla ünlü; ancak çoğu yıl ve büyük olasılıkla 2025’te, ideal koşullar altında saatte 15’e kadar meteor üretecekleri düzenli bir gösteriye sahip olacaklar.

7-Mikro Yeni Ay (20 Kasım)

Bu yeni ay, Ay’ın yörüngesindeki Dünya’dan en uzak nokta olan Ay’ın apojesine yakın bir noktada gerçekleşecek ve bu da onu “mikro” yeni ay olarak adlandırıyor. Elbette, yeni ay olduğu için Ay’ı hiç göremeyeceksiniz; gece gökyüzünde tamamen karanlık görünecek ve sadece Güneş’in aydınlattığı uzak yüzü kalacak.

Ancak araya girecek bir ay ışığı olmadığından, yıldız kümeleri, bulutsular ve uzak galaksiler gibi sönük derin gökyüzü nesnelerini çıplak gözle, dürbünle veya arka bahçenizdeki bir teleskopla izlemek için ayın en iyi gecesi.

8-Uranüs Karşıt Konumda (21 Kasım)

Güneş sistemimizin en uzak gezegeni olan Uranüs, gökyüzünde Güneş’in tam karşısında konumlandığında karşı konuma ulaşıyor. Bu, gezegenin en parlak haliyle parlayacağı, ancak yine de oldukça sönük olacağı anlamına geliyor.

+5,6 kadir parlaklığındaki Uranüs, dürbünle Koç takımyıldızında görülebilir, ancak tıpkı bir yıldız gibi görünecek. Daha güçlü bir teleskopla bakıldığında ise küçük, mavi-yeşil bir disk olarak görünecek.

9-Hyades Yıldız Kümesi İyi Bir Konumda (27 Kasım)

Hyades açık yıldız kümesi, ay sonlarında gözlem için mükemmel bir konuma gelecek ve yerel saatle gece yarısı civarında gece gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşacak.

Dünya’dan sadece 150 ışık yılı uzaklıkta, Boğa takımyıldızında bulunan bu V şeklindeki yıldız kümesi, boğanın yüzünü oluşturuyor.

10-Kuzey Yarımküre Kış/Güney Yarımküre Yaz Takımyıldızları Ay Boyunca Geri Dönüyor

Bu ay, Kuzey Yarımküre’nin kış ve Güney Yarımküre’nin yaz takımyıldızları ana görünümlerine geri dönmeye başlayacak.

Yükselen takımyıldızlar arasında, ünlü üç yıldız kuşağı sayesinde en kolay tanınan takımyıldızlardan biri olan Orion ve yalnızca Hyades kümesinin evi değil, aynı zamanda her iki Taurid meteor yağmurunun da yayıldığı nokta olan Boğa da bulunuyor.

Derleyen: Damla Şayan