- Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Hawaii’de kendisi için büyük bir yerleşke inşa ettiriyor.
- Maliyeti milyon dolarlarla ölçülen yerleşkenin planları içinde devasa bir yeraltı sığınağı da var.
- Zuckerberg’ün yerleşkesi, inşa sürecini çevreleyen gizlilik çabaları yüzünden daha yapımı bitmeden bir efsaneye dönüşme yolunda ilerliyor.
Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Hawaii’de Ağustos 2014’te satın almaya başladığı arazileri sonunda bir yerleşkeye çeviriyor. WIRED, haberinde yerleşkenin adada bu zamana kadar görülmeyen büyüklükte ve maliyette bir proje olduğunu yazdı.
Projenin yapımı; Hawaii’nin Kauai adasının kuzey tarafında, sakin bir çiftlik arazisinde devam ediyor. Duvarlarla çevrili inşaat alanının etrafında güvenlik görevlileri nöbet tutuyor. İnşaat malzemeleri taşıyan kamyonlar ve yüzlerce işçiyi taşıyan kamyonetler güvenlik görevlilerinin gözetimi altında her gün buraya girip çıkıyor.
Büyük ama gizli
Koolau Ranch olarak bilinen proje yaklaşık 1.400 dönümlük bir alanı kapsıyor. Projede yer üstündeki birçok binaya ek olarak alanı 500 metrekareye yaklaşan bir yer altı sığınağı da var. WIRED tarafından incelenen kaynaklara göre yerleşkenin kendine ait bir su tankı ve yaşayanları beslemek için ekip biçilmeye şimdiden açılmış bir tarım arazisi var.
WIRED, kısmen tamamlanmış yerleşkenin bir düzineden fazla binadan oluştuğunu yazıyor. Projenin ölçeği, buranın bir tatil evinden daha fazlası olacağını gösteriyor. Zuckerberg burada şimdiden iki kurumsal etkinliğe ev sahipliği yaptı bile.
Planlar, yerleşkenin merkezinde bulunan iki büyük binanın yeraltı sığınağına açılan bir tünel ile birleştirileceğini gösteriyor. Habere göre her yerde kameralar var. Yerleşkenin kapılarının çoğu tuş takımıyla çalışacak ve ses geçirmeyecek. Yeraltı sığınağının kapısı metalden inşa edilecek ve etrafı sığınaklardaki gibi betonla doldurulacak.
WIRED, haberinde Mark Zuckerberg’ün Hawaii yerleşkesinin planlanması ve inşasının gizlilik içinde yürütüldüğünü belirtiyor. Yapı, çalışanların projeyi konuşmasını yasaklayan gizlilik anlaşmaları yüzünden adada bir efsaneye dönüşmüş durumda. Projede çalışan hiç kimsenin ne inşa ettikleri hakkında konuşmasına izin verilmiyor. Güvenlik görevlileri dahil projede çalışan herkes sıkı bir gizlilik anlaşmasına (NDA) bağlı. Şantiye içindeki farklı inşaat ekipleri ayrı projelere atanmış. İşçilerin diğer ekiplerle işleri hakkında konuşmaları yasak. Proje o kadar büyük ki adanın önemli bir bir kısmı bu gizlilik anlaşmalarına bağlı.
Mark Zuckerberg ve eşi Priscilla Chan proje hakkında açıklama yapmayı reddediyor.
Yerli halk arasında yerleşke ve buranın sahibi hakkında birçok söylenti dolaşıyor. Bazıları Zuckerberg’ün geniş bir yeraltı şehri inşa ettiğinden bazılarıysa medeniyetin çökmesi durumunda yerleşkenin bir tür büyük yıkım sonrası (İngilizcede post apocalyptic) sığınak haline geleceğinden bahsediyor.
Milyon dolarlık proje
WIRED, projenin maliyetinin arazi maliyetleri ve inşaat izinleri de dahil yaklaşık 300 milyon civarı olduğunu hesaplıyor. Bu sayının bölgenin inşaat sektöründe eşi benzeri yok.
Kauai, 73.000 kişilik nüfusuyla dört ana Hawaii Adasının en eskisi ve en küçüğü. Adanın ekonomisi ağırlıklı olarak turizme dayanıyor. Milyon dolarlık Zuckerberg şantiyesinde çalışan işçiler, ada cennetine taşınmak isteyen ana kara sakinleri için lüks ev inşaatlarına odaklanan ve giderek büyüyen inşaat sektörünün bir parçası.
Zuckerberg ve yerlilerin etkileşimi
Birçok yerli, Zuckerberg’ün Hawaii’ye taşınıp orada yaşayan insanlardan yararlanan bir başka yabancı olduğuna inanıyor. Örneğin Haziran 2020’de Zuckerberg adadan toprak almaya devam ettiği sırada Mark Zuckerberg’ün Kauai’yi koloni haline getirmesini durdurma çağrısında bulunan bir imza kampanyası bir milyondan fazla imza almıştı.
Zuckerberg ve eşi, son yıllarda kendilerini sevmeyen Kauai sakinleriyle aralarını düzeltmeye çalışıyor. Kendi isimlerini verdikleri Kauai Toplum Fonu, çeşitli kâr amacı gütmeyen kuruluşlara 2018’den bu yana 20 milyon dolardan fazla bağışta bulundu. Bu ve bunun gibi bir dizi bağış, Zuckerberg ve Chan çiftini Kauai’nin en önemli hayırseverleri arasına yerleştirdi. Bağışlar, istihdam ve Zuckerberg’ün ödediği yüz binlerce dolarlık yıllık emlak vergisi sayesinde birçok kişi artık onun varlığını ada için iyi olarak görüyor.
Derleyen: İsa Arslan
