• NASA, Mars yüzeyinde organik madde bulunduğuna dair kanıtlar sunarak Mars’taki potansiyel yaşanabilirliğine ışık tuttu.
• Yaşam için gerekli temel yapı taşları Mars’ta daha önce düşünülenden çok daha uzun bir süre varlığını sürdürmüş olabilir.
• Williams ve bilim ekibi bu moleküllerin potansiyel kaynaklarını daha fazla incelemek için çalışacak.

NASA, Mars Perseverance keşif aracından elde edilen verileri içeren yeni bir çalışma, Mars yüzeyinde organik madde bulunduğuna dair kanıtlar sunarak Kızıl Gezegen’in potansiyel yaşanabilirliğine ışık tuttu. UF astrobiyologu Amy Williams’ın da aralarında bulunduğu bir bilim ekibi tarafından yürütülen araştırma geçtiğimiz günlerde Nature dergisinde yayımlandı.

Bilim insanları uzun zamandır Mars’ta organik karbon bulma olasılığını düşünüyorlardı.  Yapılan önceki görevler değerli bilgiler sağlamış olsa da son araştırma Mars’a ilişkin bilgilerimize katkı sağlayacak yeni kanıtlar sunuyor. Bulgular, Mars’ta daha önce bilinenden daha karmaşık bir organik jeokimyasal döngünün varlığına işaret ederek potansiyel organik bileşiklerin birkaç farklı rezervuarının varlığına işaret ediyor.

Özellikle, çalışmada su ile ilgili süreçlerle bağlantılı moleküllerle tutarlı sinyaller tespit edildi.  Bu da suyun Mars’taki çeşitli organik madde yelpazesinde önemli bir rol oynamış olabileceğini gösteriyor. Yaşam için gerekli temel yapı taşları Mars’ta daha önce düşünülenden çok daha uzun bir süre varlığını sürdürmüş olabilir.

Organik jeokimya alanında uzman olan Amy Williams, Mars’ta yaşamın yapı taşlarını arama çalışmalarında ön saflarda yer almakta. Perseverance görevine katılan bir bilim insanı olarak Williams’ın çalışmaları, Kızıl Gezegen’de organik madde arayışına odaklanıyor. Yaşanabilir ortamları tespit etmeyi, potansiyel yaşam materyallerini araştırmayı ve Mars’ta geçmiş yaşamın kanıtlarını ortaya çıkarmayı amaçlıyor.

UF Jeoloji Bilimleri Bölümü’nde yardımcı doçent olan Williams, “Mars’ta çeşitli organik karbon türlerinin potansiyel olarak tespit edilmesi, Mars’taki karbon döngüsünün ve gezegenin tarihi boyunca yaşama ev sahipliği yapma potansiyelinin anlaşılması açısından önemli sonuçlar doğuruyor.” dedi.

Organik madde sadece yaşamla ilgili olanlardan değil, çeşitli süreçlerden de oluşabilir.  Jeolojik süreçler ve kimyasal reaksiyonlar da organik moleküller oluşturabilir.  Williams ve bilim ekibi bu moleküllerin potansiyel kaynaklarını daha fazla incelemek için çalışacak.

Şimdiye kadar organik karbon, gelişmiş gaz analizi ve gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi gibi gelişmiş teknikler kullanılarak yalnızca Mars Phoenix iniş aracı ve Mars Curiosity gezgini tarafından tespit edilmişti. Yeni çalışma, Mars’taki basit organik bileşikleri de potansiyel olarak tanımlayan farklı bir teknik sunuyor. Yeni çalışma, Mars’taki basit organik bileşikleri de potansiyel olarak tanımlayan farklı bir teknik sunuyor.

Jezero kraterinde keşif aracı için seçilen iniş alanı, geçmişte yaşanabilirlik açısından yüksek bir potansiyel sunuyor: Eski bir göl havzası olduğu için karbonatlar, killer ve sülfatlar da dahil olmak üzere bir dizi mineral içeriyor. Bu mineraller organik maddeleri ve olası eski yaşam belirtilerini koruma potansiyeline sahip.

Williams, “Başlangıçta Jezero krater tabanında bu potansiyel organik yaşam kanıtlarını tespit etmeyi beklemiyorduk, ancak krater tabanının farklı birimlerindeki çeşitlilikleri ve dağılımları artık bu ortamlarda potansiyel olarak farklı karbonların varlığını işaret ediyor.” dedi.

Bilim adamları, organik moleküllerin ve minerallerin kaya yüzeylerindeki dağılımını haritalamak için Raman ve Luminescence for Organiks and Chemicals (SHERLOC) ile Yaşanabilir Ortamları Tarama adlı türünün ilk örneği bir araç kullandılar. SHERLOC, zayıf Raman saçılımını ve güçlü floresan emisyonlarını aynı anda ölçmek için derin ultraviyole Raman ve floresan spektroskopisi kullanır ve Mars’ın organik bileşimi hakkında önemli bilgiler sağlar.

Bulgular, Kızıl Gezegen’i keşfetmemizde önemli bir adımı işaret ediyor ve Dünya’nın ötesinde yaşam olasılığına ilişkin gelecekteki araştırmalar için zemin hazırlıyor.

Derleyen: Serap Atabey