• Voyager 2’nin Neptün ve Uranüs’ün görüntülerini çekmesinden bu yana çoğu yönden birbirine benzeyen iki gezegenin renklerinin neden bu kadar farklı olduğu merak konusuydu.
• Voyager 2’nin çektiği fotoğraflarda Uranüs’ün açık su rengi tonunda bir görüntüsü var. Ancak Neptün’ün rengi ise Lapis lazuliye benziyor.
• Renk farkını gözlemlemek adına Hubble Uzay Teleskobu’nun Görüntüleme Spektrografı (STIS) ve Çok Büyük Teleskop’un Çok Birimli Spektroskopik Kâşifi olmak üzere iki güçlü teleskoptan yararlanıldı.

Yeni yapılan bir araştırma ile Neptün hakkında bunca zamandır bazı yanlış fikirlere sahip olduğumuz anlaşıldı.

Voyager 2’nin Neptün ve Uranüs’ün görüntülerini çekmesinden bu yana bilim insanları, çoğu yönden de birbirine bu kadar benzeyen iki gezegenin renklerinin neden bu kadar farklı olduğunu hep merak ettiler.

Voyager 2’nin çektiği fotoğraflarda Uranüs’ün açık su rengi tonunda bir görüntüsü var. Ancak Neptün’ün rengi ise daha çok bir taş türünün rengi olan Lapis lazuli rengine benziyor. İki gezegenin de atmosferik bileşimlerinin neredeyse aynı olduğu düşünülüyordu ve bundan dolayı bu renk farkı her zaman bilim insanlarının dikkatini çekti.

Son yapılan çalışmalarda bilim insanları yeni elde edilen verileri inceledi ve aslında büyük bir yanılgıda olduğumuzu ortaya çıkardı. İki gezegenin de renkleri aslında birbirine çok yakın.

Bu yanılgının nedeni aslında Voyager 2’nin gezegenlerin görüntülerini iki ayrı renk bandında kaydetmiş olması. Bundan dolayı Neptün’ün görüntülerinde kontrast vurgulanarak ve gerçek rengi derinleştirilerek aslından daha mavi görüntülendi.

Oxford Üniversitesinde Gezegen Fizikçisi olan Patrick Irwin, “Uranüs’ün bilinen fotoğrafları aslında gerçek rengine en yakın biçimde çekildi. Ancak Neptün’ün fotoğrafı ise kontrast ve derinleştirme olduğu için daha derin bir mavi halini aldı.” dedi. Irwin, “Yapay olarak doygunlaştırılmış renk eskiden beri gezegen bilimciler arasında biliniyordu ve yayımlanan görüntülerde bu durumu açıklayan yazılar yazılmıştı. Ancak bu ayrım zamanla kayboldu ve şimdiki bilinen son halini aldı.” ifadelerini kullandı.

Irwin ve ekibi bu renk farkını daha yakından görmek ve incelemek için çalışma başlattı. Renk farkını gözlemlemek adına Hubble Uzay Teleskobu’nun Görüntüleme Spektrografı (STIS) ve Çok Büyük Teleskop’un Çok Birimli Spektroskopik Kâşifi olmak üzere iki güçlü teleskoptan yararlanıldı.

Yeni işlenen görüntüler Neptün’ün, görüntülenenden çok daha açık bir renginin olduğunu ortaya koydu. Bu farkın sebebi ise daha ince bir atmosferik pus tabakasının gezegen etrafını sarması.

Bu yeni gözlemler sırasında bir başka gizem daha çözüldü. Bu gizem, Uranüs’ün neden 84 Dünya yılına eşdeğer olan bir sürede renk değiştirdiğiydi. Bunun cevabı ise, gündönümünde kutuplardan birinden Güneş’e baktığınızda Uranüs biraz daha yeşil bir renkte görünür. Ekvator’un Güneş’e dönük olduğu sırada ise Uranüs’e bakıldığında rengi biraz daha mavimsi tonlardadır.

Araştırmaya katılmayan Astronomi Araştırma Üniversiteleri Birliğinde Gökbilimci olan Heidi Hammel açıklamasında, Neptün’ün renginin yanlış algılanmasının ve Uranüs’ün renk değişikliğinin onlarca yıldır araştırmacıları rahatsız ettiğini belirtti. Bu kapsamlı çalışma sonucunda ise bu iki sorunun ortadan kalkabileceğini sözlerine ekledi.

Derleyen: Davut Bulut