Bilim insanları Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinde, yaklaşan El Niño hava olayını tetikleyen devasa bir “sıcak su dalgası” tespit etti. Uzmanlar, bu gelişmenin 1997’deki tarihi El Niño’ya rakip olabilecek ölçekte güçlü bir iklim olayına işaret ettiğini belirtiyor.
Detaylar haberimizde…
Okyanusun Derinliklerinde Gizlenen Isı Dalgası
Bilim insanları, Pasifik Okyanusu’nun altında olağanüstü büyüklükte bir ısı yapısı keşfettiklerini açıkladı. “Kelvin dalgası” olarak adlandırılan bu oluşum, deniz yüzeyinin çok altında ilerleyen ve olağan dışı sıcak su kütlelerinden oluşan dev bir sistem olarak tanımlanıyor.
Araştırmalara göre bu sıcak su havuzu, bazı bölgelerde ortalamanın 13,5 derece Fahrenheit (yaklaşık 7,5 derece Celsius) üzerine çıkan sıcaklıklara ulaşıyor. Uzmanlar, bunun okyanus ölçeğinde son derece güçlü bir ısınma dalgası olduğuna dikkat çekiyor.
Wall Street Journal’ın belirttiğine göre, bu durum okyanus açısından büyük bir ısı dalgası anlamına geliyor çünkü derin su sıcaklık modelleri, karadaki sıcaklık değişimlerine kıyasla çok daha yavaş değişiyor.
El Niño Nedir ve Nasıl Oluşur?
El Niño, Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayıdır. Bu süreç, küresel hava sistemini etkileyen önemli bir iklim anomalisi olarak kabul edilir.
Normal koşullarda Pasifik’te esen ticaret rüzgârları, sıcak yüzey sularını batı yönüne doğru iter. Ancak El Niño dönemlerinde bu rüzgârlar zayıflar ya da yön değiştirir. Bunun sonucunda batı Pasifik’te biriken sıcak su, doğuya doğru yayılır ve okyanus yüzey sıcaklıklarında belirgin bir artış meydana gelir.
Bu süreç yalnızca deniz sıcaklıklarını değil, küresel atmosfer dolaşımını da etkiler. Sonuç olarak:
- Aşırı yağışlar ve sel olayları
- Kuraklık ve sıcak hava dalgaları
- Tarımsal üretimde dalgalanmalar
- Ekstrem hava olaylarında artış gibi etkiler dünya genelinde görülebilir.
El Niño genellikle 2 ila 7 yılda bir ortaya çıkar ve birkaç ay ile bir yıl arasında sürebilir. Bu sistemin zıttı ise okyanus yüzey sıcaklıklarının normalden daha düşük olduğu La Niña dönemidir.
Uzmanlardan 1997 Uyarısı: “Rekabet Edecek Düzeyde”
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) bağlı İklim Tahmin Merkezi’nden araştırmacı Michelle L’Heureux, mevcut durumun ciddiyetine dikkat çekerek şu ifadeyi kullandı:
“Mevcut Kelvin dalgası etkileyici ve bazı ölçümlere göre 1997’de gördüğümüz dalgayla yarışıyor.”
1997 yılı, modern kayıtların en güçlü El Niño olaylarından biri olarak kabul ediliyor. O dönem yaşanan iklim anomalileri, dünya genelinde ciddi hava dengesizliklerine yol açmıştı.
Bilim insanları, El Niño’nun şiddetini belirleyen temel eşiklerden birinin Pasifik yüzey sıcaklıklarının uzun dönem ortalamasının 3,6 Fahrenheit (yaklaşık 2 derece Celsius) üzerine çıkması olduğunu belirtiyor.
Tarihin En Yıkıcı “Süper El Niño”ları
El Niño olayları her yıl görülse de bazıları “süper El Niño” olarak sınıflandırılıyor. Kayıtlara göre bu tür olaylar son derece nadir ancak etkileri yıkıcı olabiliyor.
İlk kayıtlı süper El Niño’nun 1877 yılında gerçekleştiği ve dünya genelinde büyük kuraklıklara yol açarak yaklaşık 50 milyon kişinin ölümüne neden olduğu tahmin ediliyor.
Daha yakın tarihte ise 2015–2016 El Niño dönemi, birçok ülkede aşırı hava olaylarını tetiklemişti. Bu süreç;
- Zika virüsü
- Kolera
- Hantavirüs
- Chikungunya
- Hatta veba vakaları gibi salgın hastalıkların yayılımında dolaylı etkilerle ilişkilendirilmişti.
Bilim İnsanları Temkinli Ama Endişeli
Uzmanlar, mevcut Kelvin dalgasının mutlaka felaket anlamına gelmediğini ancak potansiyel riskin yüksek olduğunu vurguluyor. Okyanus sıcaklıklarının genel olarak son on yıla göre daha yüksek olması, olası El Niño etkisinin daha şiddetli olabileceği endişesini artırıyor.
Bilim dünyası şu anda özellikle şu soruya odaklanmış durumda:
Bu yılki El Niño, modern çağın en güçlü iklim olaylarından biri olabilir mi?
Küresel Etkiler Kapıda mı?
El Niño’nun şiddetli yaşandığı dönemlerde dünya genelinde:
- Aşırı yağışlar ve sel felaketleri
- Şiddetli kuraklıklar
- Tarım üretiminde düşüş
- Gıda fiyatlarında artış
- Tropikal hastalıkların yayılımı gibi etkiler gözlemlenebiliyor.
Uzmanlara göre, Pasifik’teki mevcut sıcak su hareketi bu etkilerin bazılarını yeniden gündeme getirebilir.
Sonuç: Yakından İzlenen Bir İklim Dönemi
Bilim insanları, önümüzdeki aylarda El Niño’nun şiddetini daha net şekilde belirleyebileceklerini ifade ediyor. Ancak ilk bulgular, 1997 seviyesinde güçlü bir iklim olayının ihtimal dışı olmadığını gösteriyor.
Küresel okyanus sıcaklıklarının zaten yüksek seyretmesi nedeniyle, bu yılki gelişmelerin dünya genelinde ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısı yapılıyor.
Kaynak:
Futurism. (2026). Scientists detect structure in ocean fueling El Niño. https://futurism.com/science-energy/scientists-structure-ocean-el-nino
Washington Post. (2026, May 20). See the undersea blob of warm water that may spark a super El Niño. https://www.washingtonpost.com/weather/2026/05/20/see-undersea-blob-warm-water-that-may-spark-super-el-nio/
