OpenAI CEO’su Sam Altman, şirket hisselerinin yaklaşık yüzde 5’ini ABD hükümetine bağlı bir yatırım aracına devretmeyi önerdi. Alaska Kalıcı Fonu modelinde tasarlanan yapıya yapılacak devir, Washington’ın yapay zekâ sektörü üzerindeki artan düzenleyici baskısını hafifletme hamlesi olarak yorumlanıyor.

Teklif hayata geçerse, bir devletin dünyanın önde gelen yapay zekâ şirketlerinden birine doğrudan ortak olduğu ilk örneklerden biri yaşanacak. Model olarak gösterilen Alaska Kalıcı Fonu, eyaletin petrol gelirlerini halk adına yöneten ve her yıl vatandaşlara temettü dağıtan bir kamu fonu olarak biliniyor. Benzer bir yapının OpenAI hisseleriyle kurulması, yapay zekâdan elde edilen değerin bir bölümünün kamuya aktarılması anlamına gelecek.

Neden şimdi?

Teklifin zamanlaması dikkat çekici. ABD hükümetinin, güçlü yeni yapay zekâ modellerinin yayımlanmasına ilişkin gönüllü standartlar üzerinde büyük yapay zekâ şirketleriyle ileri düzey görüşmeler yürüttüğü ve bir duyurunun önümüzdeki hafta kadar erken bir tarihte gelebileceği bildiriliyor. Görüşmelerin kapsamında performans ölçütleri, yayım takvimleri ve gelişmiş modellere kimlerin erişebileceğine dair kurallar yer alıyor.

Bu tabloda Altman’ın hamlesi, düzenleyici belirsizliği azaltmak ve şirketin Washington ile ilişkisini yapısal bir ortaklığa dönüştürmek olarak okunuyor. Yapay zekâ yönetişiminin genel ilkelerden operasyonel kontrole doğru evrildiği bir dönemde, hükümetle hisse üzerinden kurulacak bağ OpenAI’a politika masasında kalıcı bir sandalye kazandırabilir.

Sektör için ne anlama geliyor?

Teklif, yapay zekâ sektöründe devlet-şirket ilişkilerinin yeni bir evreye girdiğinin işareti. Altyapı, sermaye, düzenleme ve jeopolitiğin iç içe geçtiği bu dönemde, öncü laboratuvarlar yalnızca en iyi modeli üretme yarışında değil; ekosistemin kurallarını kimin belirleyeceği mücadelesinde de konum alıyor. Diğer yapay zekâ şirketlerinin benzer adımlar atıp atmayacağı ise önümüzdeki dönemin kritik sorularından biri olacak.