Singapur, biyolojik hesaplama teknolojilerini veri merkezi altyapısına taşıyan yeni bir projeye ev sahipliği yapıyor. DayOne Data Centers, Cortical Labs ve Singapur Ulusal Üniversitesi Yong Loo Lin Tıp Fakültesi, canlı insan nöronlarıyla çalışan 20 üniteli CL1 sistemini NUS Life Sciences Institute’ta devreye aldı.

İnsan nöronları silikon donanımla çalışıyor

Biyolojik bilgisayar sistemi, insan kök hücrelerinden elde edilen canlı nöronların silikon tabanlı elektronik donanımla bağlanmasına dayanıyor. Nöronlar elektriksel sinyalleri alıyor, yanıt üretiyor ve süreç içinde uyum sağlayabiliyor. Her CL1 ünitesi, nöronların yaşamını sürdürmesi için gerekli ortamı sağlayan entegre bir destek sistemi içeriyor.

Cortical Labs’in teknolojisi, mikroelektrot dizileri üzerinden nöral aktiviteyi gerçek zamanlı olarak ölçüyor ve yönlendiriyor. Prototipteki nöronlar altı aya kadar canlı tutulabiliyor. Sistemin hedefi, yalnızca geleneksel işlemcilerin yerine geçmek değil; az veriden öğrenme, değişen koşullara uyum sağlama ve biyolojik öğrenme mekanizmalarını inceleme gibi alanlarda yeni bir araştırma platformu sunmak.

CL1 sistemi ticarileşme aşamasına geçiyor

Cortical Labs, biyolojik hesaplama yaklaşımını daha önce 2022’de DishBrain projesiyle göstermişti. Sistem, laboratuvar ortamındaki nöronların Pong oyununu oynamayı öğrenmesiyle dikkat çekmişti. CL1 ise bu araştırma çizgisinin ticari ürüne dönüştürülmüş versiyonu olarak konumlanıyor.

Şirket, CL1’i 2025 yılında yaklaşık 35 bin dolar fiyatla ticari kullanıma açtı. Platform ayrıca aylık 2.200 dolar bedelle “Wetware-as-a-Service” modeli üzerinden bulut erişimiyle sunuluyor. Singapur’daki yeni kurulum, bağımsız olarak işletilen biyolojik sunucu rafı yaklaşımının veri merkezi ortamında test edilmesini sağlıyor. Ortaklar, teknik doğrulama ve düzenleyici süreçlerin ardından DayOne tesisinde 1.000 üniteye kadar daha geniş ölçekli bir kurulum olasılığını değerlendiriyor.

Düşük enerji tüketimi ve yapay zekâ araştırmaları

CL1’in her ünitesi yaklaşık 30 watt güç tüketiyor. Bu değer, özellikle yüksek işlem gücü gerektiren yapay zekâ altyapılarının artan enerji ihtiyacıyla birlikte biyolojik hesaplama sistemlerini veri merkezi sektörü için dikkat çeken bir araştırma alanına dönüştürüyor. Proje, Singapur’un yapay zekâ iş yükleri için enerji verimli veri merkezi kapasitesini geliştirmeye yönelik Yeşil Veri Merkezi Yol Haritası ile de aynı dönemde ilerliyor.

Biyolojik bilgisayarların ilaç keşfi, nörolojik hastalık araştırmaları, insansı robotlar ve siber güvenlik gibi alanlarda kullanılması öngörülüyor. DayOne’ın Singapur’daki ilk veri merkezi SG1’in inşaatı Mayıs 2026’da yapısal tamamlama aşamasına ulaştı. Tesisin 2027 başında faaliyete geçmesi planlanıyor.