Yaban Hayatı Ticaretindeki Tür Sayısı Sanılanın İki Katı: 107 Binden Fazla

Melbourne Üniversitesi liderliğindeki bir araştırma, dünyada ticareti yapılan bitki, hayvan ve mantar türü sayısının sanıldığının iki katından fazla olduğunu ortaya koydu. 30 Ekim’de Science Advances’te yayımlanan çalışmaya göre en az 107.356 tür kullanılıyor ve alınıp satılıyor.

Önceki tahminin iki katı

Phys.org’a göre bu rakam, Hükümetlerarası Biyolojik Çeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Bilim-Politika Platformu’nun (IPBES) yaklaşık 50.000’lik tahmininin iki katından fazla. Araştırmacılar, eski rakamın egzotik evcil hayvanların giderek büyüyen çevrimiçi pazarı gibi alanları kapsamadığını söylüyor. Ticareti yapılan kelebek türlerinin sayısı bile IPBES’in tüm kara omurgasızları için verdiği tahminden fazla. Çoğu ülke sınırlarından geçen yabani türleri sistematik olarak kaydetmediği için gerçek sayının daha da yüksek olması muhtemel.

Ticaretin büyük bölümü yasal

Baş yazar Alice Hughes, ticaretin fildişi ve pangolin gibi yasa dışı pazarlardan çok daha geniş olduğunu belirtti: Keresteden deniz ürünlerine, şifalı bitkilerden süs balıklarına ve mantarlara kadar pek çok ürünü kapsıyor ve büyük bölümü yasal. Yasal ticaretin değeri, yasa dışı ticaretin yaklaşık 10 katı. Çalışmada ticareti yapılan hayvan türü sayısı 47.685’e, omurgalı sayısı ise 31.306’ya çıkıyor; bu, tanımlanmış tüm omurgalı türlerinin yüzde 42’sine denk geliyor. Toplamın büyük bölümünü bitkiler oluşturuyor; ticareti yapılan bitki türlerinin yaklaşık üçte ikisi yalnızca orkidelerden oluşuyor. Ekip, aralarında nesli tehlike altındaki türlerin ticaretini düzenleyen CITES sözleşmesinin de bulunduğu yaklaşık on veri tabanını inceledi.

İzlemedeki boşluklar

Hughes’a göre ABD, geniş bir tür yelpazesinde ticaret verilerini sistematik olarak kaydedip kamuyla paylaşan tek ülke. ABD’nin LEMIS sistemi yaklaşık 21.000 türü kayda geçirdi. Ticareti yapılan popülasyonların çok azı incelendiği için bu türlerden kaçının tehdit altında olduğu bilinmiyor. Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi’ndeki ticaret hedefi de türlerin yalnızca yüzde 2 ila 3’ünü kapsıyor. Hughes, ülkelerin mevcut gümrük ve hayvan sağlığı kontrollerini yeniden kullanarak sağlam bir izleme sistemi kurabileceğini söyledi: “Ticaretin boyutları değişti. Onu temsil gücü olan bir biçimde izlemezsek yönetemeyiz.”