• Bir yapay zeka sinir ağı, Rafael’in Güllü Madonna (Madonna della Rosa) olarak bilinen tablosundaki Aziz Joseph’e ait yüzün Raphael tarafından çizilmemiş olduğunu tespit etti.
• Bu analiz için araştırma ekibi, Microscoft tarafından geliştirilen ResNet50 isimli önceden eğitilmiş sistemi Destek Vektör Makinesi adı verilen geleneksel bir makine öğrenimi tekniğiyle birleştirerek modifiye etti.
• Uzun yıllardır bir tartışma konusu haline gelen tablo hakkındaki araştırma için kullanılan yapay zekanın sadece bir yardımcı olarak kalacağı, araştırma ekibi tarafından vurgulanıyor.

Yapay zeka (AI), görüntülerde insan gözünden kaçan ayrıntıları görmek için eğitilebilir. Şimdi bir yapay zeka sinir ağı, Rafael’in Güllü Madonna (Madonna della Rosa) olarak bilinen tablosundaki Aziz Joseph’e ait yüz ile ilgili alışılmadık bir şey tespit etti: Bu yüz aslında Rafael tarafından çizilmemiş.

Akademisyenler aslında tablonun bir Rafael eseri olup olmadığını uzun süredir tartışıyorlardı. Bir sanat eserinin kaynağını belirlemek için çeşitli kanıtlar gerekirken, yapay zekâ algoritmasına dayanan yeni bir analiz yöntemi, bazı dokunuşların başka bir sanatçının elinden çıktığını ortaya koydu.

İngiltere ve ABD’den araştırmacılar, İtalyan ustanın fırça işçiliğinin sonucu olduğunu bildiğimiz eserleri temel alan özel bir analiz algoritması geliştirdi.

İngiltere’deki Bradford Üniversitesinden matematikçi ve bilgisayar bilimci Hassan Ugail, “Derin özellik analizi kullanarak, fırça darbelerinden renk paletine, gölgelendirmeye ve eserin her yönüne kadar stilini çok ayrıntılı bir şekilde resmi tanıması için bilgisayarı eğitmek üzere doğrulanmış Rafael tablolarının görüntülerini kullandık. Bilgisayar insan gözünden çok daha derin, mikroskobik düzeyde görüyor. ”

Makine öğrenimi süreçlerinin genellikle geniş bir örnek havuzu üzerinde eğitilmesi gerekir ki bu da tek bir sanatçının yaşamı boyunca yaptığı çalışmalar söz konusu olduğunda her zaman mümkün olmayan bir şey. Bu durumda ekip, Microscoft tarafından geliştirilen ResNet50 isimli önceden eğitilmiş sistemi Destek Vektör Makinesi adı verilen geleneksel bir makine öğrenimi tekniğiyle birleştirerek modifiye etti.

Yöntemin daha önce Rafael tablolarını tanımlama konusunda %98 doğruluk seviyesine sahip olduğu gösterilmişti. Genellikle resimlerin bütünü üzerinde eğitilmiş sistemden bu kez ayrıca tek tek yüzlere de bakması istendi.

Madonna, Çocuk ve Aziz John’un hepsi Rafael’in elinden çıkmış gibi görünürken, Aziz Joseph için durum böyle değil. Araştırmacılar, resmin gerçekliği konusunda daha önce yapılan tartışmalarda Aziz Joseph’in yüzünün çerçevedeki diğer yüzlerden daha kötü çizildiğini düşünüldüklerini belirtiyorlar.

“Tabloyu bir bütün olarak test ettiğimizde sonuçlar kesin değildi. Daha sonra tek tek parçaları test ettik ve resmin geri kalanının Raphael’e olduğu doğrulanırken, Joseph’in yüzünün büyük olasılıkla Rafael olmadığı ortaya çıktı.” diyor Ugail.

Rafael’in öğrencilerinden biri olan Giulio Romano, dördüncü yüzden sorumlu olabilir ancak bu kesin değil. Bu, modern teknolojinin bu kez yapay zeka ile klasik resimlerin sırlarını açığa çıkarmasının bir başka örneği. Uzmanlar Güllü Madonna’nın 1518 ila 1520 yılları arasında tuvale resmedildiğini düşünüyor. Sanat eleştirmenleri 1800’lerin ortalarında Rafael’in, eserin tamamını boyamamış olabileceğinden şüphelenmeye başlamıştı. Artık bu şüpheler doğrulanabilir.

Çalışmanın arkasındaki araştırma ekibi, bu yapay zekanın gelecekte sanat uzmanlarının işini elinden almak yerine onlara yardımcı olacağını vurgulamaya çalışıyor. Ugail konu hakkında şunları ekledi: “Bu, yapay zekanın insanların işlerini elinden alması gibi bir durum değil. Bir sanat eserini doğrulama süreci, eserin kaynağı, pigmentleri, durumu ve benzeri pek çok yönüne bakmayı gerektiriyor. Bu tür bir yazılım, sürece yardımcı olacak bir araç olarak kullanılabilir.”

Derleyen: Esin Özcan